Niebywale intensywny postęp cywilizacyjny i techniczny w
ostatnim ćwierćwieczu nie ominął elektrotechniki i elektroenergetyki,
choć nowe rozwiązania w tej dziedzinie nie są zbyt spektakularne. W
zakresie izolacji wysokonapięciowej urządzeń elektroenergetycznych
zwracają uwagę zwłaszcza nowe rozwiązania urządzeń ochrony odgromowej
oparte na warystorach tlenkowych oraz wprowadzenie do układów izolacji
napowietrznej polimerów, a zwłaszcza elastomerów silikonowych.
Osiągnięto też znaczny postęp w doskonaleniu tradycyjnych materiałów
ceramicznych, zwiększając ich trwałość i niezawodność. Umożliwia to
wprowadzanie nowych, zminiaturyzowanych rozwiązań konstrukcyjnych
napowietrznej izolacji, odznaczających się bardzo dobrą jakością i
niezawodnością, konkurencyjnych ekonomicznie.
We współczesnych programach kształcenia akademickiego zbyt mało
miejsca poświęca się szczegółowemu zapoznaniu studentów z zagadnieniami
technicznymi z zakresu izolacji napowietrznej. Odbywa się to tylko na
wybranych specjalnościach w nielicznych ośrodkach akademickich w kraju,
choć liczba inżynierów innych kie
runków, zajmujących się techniką przesyłu energii elektrycznej
jest przecież niemała, a dużo większa rzesza fachowców innych
specjalności, np. z zakresu inżynierii budowlanej i mechanicznej,
górnictwa, ochrony środowiska, elektroniki, telekomunikacji, a nawet
architektury, a także specjalistów z dziedziny organizacji i
zarządzania odczuwa potrzebę poznania podstawowych zagadnień z zakresu
inżynierii przesyłu energii liniami napowietrznymi.
Powstaje więc potrzeba dokształcania oraz uzupełniania wiedzy
nabytej na studiach. W przedsiębiorstwach energetyki zawodowej coraz
bardziej popularne staje się tzw. kształcenie ustawiczne.
Mając na uwadze te względy, redaktor Napowietrznej izolacji
wysokonapięciowej w elektroenergetyce wraz z zespolem specjalistów
podjęli się opracowania nowoczesnego podręcznika - przystępnego i
łatwego w odbiorze, którego zakres obejmowałby nie tylko same układy
izolacyjne, ale również ich projektowanie, dobór i funkcjonowanie.
Podręcznik jest przeznaczony dla studentów kierunku
elektroenergetyka, zwłaszcza specjalności inżynieria wysokonapięciowa
oraz dla inżynierów zatrudnionych w przedsiębiorstwach energetyki
zawodowej. Ze względu na bardzo różne przygotowanie Czytelników
poszczególne zagadnienia starano się przedstawić w możliwie prosty
sposób, unikając nadmiaru szczegółów, które można znaleźć w bardziej
specjalistycznych publikacjach.
W pierwszych rozdziałach podręcznika przedstawiono szczegółowo
zagadnienia wytrzymałości elektrycznej powietrza, materiałów stałych i
złożonych z nich układów izolacji napowietrznej, a także narażenia
izolatorów i mechanizmy wyładowań.
Omówienie zagadnień związanych z budową izolatorów rozpoczęto
od przedstawienia rozwoju napowietrznych układów izolacyjnych. Kolejne
rozdziały poświęcono metodom projektowania, rozwojowi konstrukcji i
technologii izolatorów oraz ich badaniom. Szczególną uwagę zwrócono na
badania pełnopniowych izolatorów ceramicznych z wysokoglinowej masy C
130 oraz izolatorów kompozytowych z osłonami z kauczuku silikonowego.
Przedstawiono charakterystykę układów izolacyjnych krajowych sieci
przesyłowych i rozdzielczych oraz metody eksploatacji. Opisano
niekonwencjonalne konstrukcje izolatorów oraz linie napowietrzne SN z
przewodami izolowanymi. Dwa ostatnie rozdziały poświęcono zasadom
ochrony izolacji napowietrznej od przepięć oraz zagadnieniom
normalizacyjnym.
Opracowanie podręcznika jest dzielem grupy specjalistów
szczególnie do tego predestynowanych z racji ich wiedzy i doświadczenia
zawodowego. Składam im gorące podziękowania za duty i bezinteresowny
wkład pracy w przygotowanie materiałów i opracowanie tekstu do druku.
Szczególnie gorące podziękowania kieruję do Recenzenta podręcznika za
opracowanie bardzo wnikliwej i szczegółowej opinii.
Spis treści:Przedmowa
1. Izolatory elektroenergetyczne jako wysokonapięciowe układy izolacyjne
1.1. Wprowadzenie
1.2. Wytrzymałość elektryczna powietrza
1.3. Mechanizmy przeskoku na izolatorach
1.4. Skrośne przebicia izolatorów
1.5. Narażenia eksploatacyjne izolatorów
2. Rozwój konstrukcji izolatorów
2.1. Rys historyczny
2.2. Bariery technologiczno-materiałowe
2.3. Klasyfikacja izolatorów
3. Projektowanie izolatorów
3.1. Izolator jako element elektryczny w sieci napowietrznej
3.2. Wyznaczanie głównych wymiarów izolatorów
3.3. Metody projektowania izolatorów
3.4. Wyznaczanie rozkładu natężenia pola elektrycznego izolatorów i układów izolacyjnych
4. Technologie wytwarzania izolatorów
4.1. Izolatory ceramiczne
4.2. Izolatory szklane
4.3. Izolatory z materiałów nieceramicznych
5. Kontrola procesu produkcji i badania izolatorów
5.1. Cel i zakres badań
5.2. Klasyfikacja badań
5.3. Kontrola procesu technologicznego
5.4. Metody badań odbiorczych
5.5. Badania typu
5.6. Wykorzystanie wyników badań do oceny jakości produkcji
6. Specjalne badania izolatorów
6.1. Badania trwałości i niezawodności izolatorów ceramicznych
6.2. Badania technologiczno-konstrukcyjne izolatorów kompozytowych
6.3. Badania zabrudzeniowe izolacji napowietrznej
7. Izolatory w sieciach elektroenergetycznych
7.1. Dobór izolatorów
7.2. Stan izolacji krajowych sieci elektroenergetycznych u progu XXI stulecia
7.3. Układy izolatorowe
7.4. Zawodność eksploatacyjna izolacji krajowej sieci przesyłowej i rozdzielczej
8. Eksploatacja napowietrznych układów izolacyjnych
8.1. Rola izolacji w eksploatacji sieci przesyłowych
8.2. Uwarunkowania i procedury diagnostyki eksploatacyjnej izolacji
8.3. Zasady systematycznej działalności eksploatacyjnej
8.4. Profilaktyka izolacji
8.5. Przedsięwzięcia naprawcze i modernizacyjne
8.6. Prace pod napięciem
8.7. Eksploatacja izolacji
9. Niekonwencjonalne izolatory wysokonapięciowe
9.1. Wprowadzenie
9.2. Izolatory do urządzeń wysokiego napięcia stałego
9.3. Izolatory trakcyjne
9.4. Izolatory wyprowadzeń światłowodowych z przewodów roboczych linii średnich napięć
9.5. Izolatory separacyjne dla linii przesyłowych
9.6. Izolatory hybrydowe
9.7. Izolatory sygnalizacyjne i pomiarowe
9.8. Izolatory spełniające zadania ograniczników przepięć
9.9. Izolatory w przewodach szynowych
9.10. Izolatory w elektrofiltrach
10. Linie napowietrzne z przewodami izolowanymi
10.1. Linie napowietrzne z przewodami izolowanymi - alternatywa dla linii o gołych przewodach roboczych
10.2. Rodzaje linii z przewodami izolowanymi
10.3. Ważniejsze elementy osprzętu liniowego
10.4. Rozwój zastosowań, typizacja, normalizacja
11. Ochrona izolatorów przed przepięciami
11.1. Rozwój metod ochrony instalacji elektrycznych
11.2. Ochrona urządzeń i instalacji stacyjnych
11.3. Ochrona linii napowietrznych
11.4. Ograniczniki tlenkowe
11.5. Stacyjne ograniczniki tlenkowe
11.6. Liniowe ograniczniki tlenkowe
12. Normalizacja izolatorów
12.1. Organizacja i cele współczesnej normalizacji
12.2. Początki krajowej normalizacji izolatorów
12.3. Normalizacja izolatorów w latach 1945-1993
12.4. Normalizacja izolatorów po 1993 roku
12.5. Tendencje i kierunki rozwoju normalizacji izolatorów
Piśmiennictwo