?Ślizgowe łożysko bezobsługowe" (ang. service free bearing a także self-lubricating bearing, niem. wartungsfreies Gleitlager a także selbstschmierendes Gleitlager, ros. samosmazywajuśćijsja podśipnik skolźenia) to nazwa łożyska nie wymagającego obsługi smarowniczej. Jest to zatem łożysko bez konwencjonalnego smarowania, tj. bez doprowadzania środka smarnego z zewnątrz układu czop-panew. W łożyskach takich środek smarny zawarty jest w obrębie tego układu, np. w ściance panwi albo w jej warstwie wierzchniej.
Jak widać, synonimem nazwy ?łożysko bezobsługowe" jest nazwa ?łożysko samosmarowne", która wiąże się z tzw. dozorem smarowniczym. Ze względu na sposób zapewnienia dostawy środka smarnego do szczeliny smarowej łożyska, rozróżniamy łożyska z dozorem, z ograniczonym dozorem i bez dozoru smarowniczego. Te ostatnie są oczywiście łożyskami bezobsługowymi. Jeśli środek smarny jest wprowadzany do szczeliny smarowej łożyska z zewnątrz, to mówimy o łożysku z dozorem smarowniczym. Niezależnie od tego, czy smarowanie jest ręczne czy automatyczne. Jeśli do łożyska nie trzeba doprowadzać środka smarnego, lub tylko ewentualnie trzeba go okresowo uzupełniać, to mówimy o takich łożyskach: w pierwszym wypadku -?bez dozoru" w drugim zaś wypadku -?z ograniczonym dozorem". Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić, że chodzi tu o środek smarny w samym łożysku, tj. w obrębie zespołu czopa i panwi. Określenia te nie obejmują zatem łożysk smarowanych konwencjonalnie, nawet jeśli środek smarny jest zawarty w obudowie łożyska, np. w łożyskach smarowanych pierścieniem.

Spis treści:

1. WPROWADZENIE
1.1. Definicje
1.2. Geneza
1.3. Obszary zastosowań łożysk bezobsługowych oraz przegląd materiałów samosmarownych

2. POROWATE ŁOŻYSKA SPIEKANE (PORMETY)
2.1. Rozwój
2.2. Budowa i działanie pormetów
2.3. Właściwości ruchowe
2.3.1. Nośność
2.3.2. Trwałość
2.3.3. Tarcie
2.4. Konstrukcja węzłów łożyskowych
2.5. Eksploatacja
2.6. Podsumowanie wiadomości na temat łożysk porowatych

3. ŁOŻYSKA Z TWORZYW SZTUCZNYCH
3.1. Wstęp
3.2. Podział i ogólna charakterystyka polimerów
3.2.1. Podział
3.2.2. Struktura polimerów
3.2.3. Ogólna charakterystyka polimerów
3.3. Przegląd polimerów ślizgowych
3.3.1. Fluoroplasty
3.3.2. Poliacetale
3.3.3. Poliamidy
3.3.4. Polietyleny
3.3.5. Poliwęglany
3.3.6. Żywice epoksydowe
3.3.7. Poliimidy
3.4. Kompozyty polimerowe
3.4.1. Ogólna charakterystyka i podział kompozytów
3.4.2. Powłoki przeciwcierne
3.4.3. Laminaty niemetalowe
3.4.4. Kompozyty wypełniane typu metal-niemetal
3.4.5. Kompozyty wypełniane typu niemetal-niemetal i (lub) metal
3.4.6. Kompozyty wielowarstwowe wypełniane
3.5. Konstrukcja węzłów łożyskowych
3.6. Podsumowanie wiadomości o łożyskach z tworzyw sztucznych

4. ŁOŻYSKA Z KOMPOZYTÓW METALOWYCH TYPU METAL-NIEMETAL (M-N)

5. ŁOŻYSKA WFGLOWO-GRAFITOWE
5.1. Wprowadzenie
5.2. Wytwarzanie łożysk węglowo-grafitowych
5.2.1. Węglografity
5.2.2. Grafit wypełniany węglikiem krzemu
5.2.3. Węglografity wiązane żywicami
5.3. Własności chemiczne i fizyczne
5.4. Właściwości tribologiczne
5.5. Konstrukcja i montaż łożysk węglowo-grafitowych
5.6. Przykłady zastosowań
5.7. Podsumowanie wiadomości o łożyskach węglowo-grafitowych

6. ZAKOŃCZENIE
6.1. Uwagi ogólne
6.2. Uwagi dotyczące konstrukcji i montażu łożysk bezobsługowych
6.2.1. Dobór materiaiu
6.2.2. Dobór cech geometryczno-wymiarowych
6.2.3. Algorytm konstruowania łożysk bezobsługowych
6.3. Słowo końcowe

LITERATURA
WYKAZ POLSKICH NORM dotyczących samosmarownych łożysk ślizgowych