Rozprawa jest prezentacją wyników badań autora nad reakcjami fotochemicznymi zasad pirymidynowych i ich pochodnych na tle dotychczasowego stanu badań w tej dziedzinie. Zasady pirymidynowe są składnikami kwasów nukleinowych, a ich niektóre pochodne wykazują znaczną aktywność biologiczną. Wiele związków przeciwwirusowych i przeciwnowotworowych jest pochodnymi zasad pirymidynowych. W pracy przedstawiono reakcje fotochemiczne takich zasad pirymidynowych, jak cytozyna i 5-metylocytozyna oraz zasad 5-halogenopirymidynowych. Praca może zainteresować nie tylko chemików, ale również biologów, farmaceutów, a nawet lekarzy.

Photochemical reactions of pyrimidine bases and their derivatives

Photochemical reactions of some pyrimidine bases and their derivatives have been studied. Photoreactions of 5-methylcytosine and 5-methyl-2'-deoxycytidine with water lead to 3-amino-2-methylacrylamidine and 3-(2-deoxy-D-erythrn-pentopyranos-1-yl)amino-2-methylacrylamidine, respectively. Photoreaction of 5-fluorocytosine with methanol yields initially 5-tluoro-6-methoxy-5,6-dihydrocytosine which undergoes fast conversion to cytosine, 6-methoxycytosine and 5-methoxycytosine. Photoreaction of 5-bromo-1,3-dimethyluracil with N°-acetyl-L-tryptophan methyl ester yields not only N"-acetyl-2-(uracil-5-yl)-L-tryptophan methyl ester but also Na-acetyl-7-(uracil-5-yl)-L-tryptophan methyl ester. Photoreactions of 5-bromocytosine, 5-bromo-1-methylcytosine and 5-bromo-2'-deoxycytidine with N°-acetyl-L-tryptophan N-ethylamide lead to N"-acetyl-2-(cytosin-5-yl)-L-tryptop~an Nethylamide, N°-acetyl-2-(I-methylcytosin-5-yl)-L-tryptophan N-ethylamide and N°-acetyl-2-(1-(2deoxy-R-D-erythrn-pentofuranosyl)cytosin-5-yl)-L-tryptophan N-ethylamide, respectively. 5-Fluorouracil and 5-tluoro-2'-deoxyuridine undergo photoreactions with Na-acetyl-L-tryptophan N-ethylamide yielding N°-acetyl-2-(uracil-5-yl)-L-tryptophan N-ethylamide and Na-acetyl-2-[1-(2-deoxy-(3-Derythrn-pentofuranosyl)uracil-5-y1J-L-tryptophan N-ethylamide, respectively.

Spis treści:

Wykaz używanych skrótów i symboli
Wstęp

1. Stan badań
1.1. Reakcje fotochemiczne zasad pirymidynowych
1.1.1. Fotohydratacja
1.1.2. Fotodimeryzacja typu cyklobutanowego
1.1.3. Fotoreakcje prowadzące do produktów typu pirymidyna(6-4)pirymidynon
1.1.4. Fotoreakcje prowadzące do otwarcia pierścienia pirymidynowego
1.1.5. Fotoreakcje innych typów
1.2. Reakcje fotochemiczne zasad 5-halogenopirymidynowych
1.3. Reakcje fotochemiczne zasad 5-halogenopirymidynowych z aminokwasami

2. Badania własne
2.1. Cel badań
2.2. Reakcje fotochemiczne 5-metylocytozyny i 5-metylo-2'-deoksycytydyny w roztworze wodnym
2.3. Reakcje fotochemiczne cytozyny w roztworze wodnym
2.4. Reakcje fotochemiczne 5-fluorocytozyny z wodą i alkoholami
2.5. Reakcje fotochemiczne 5-bromo-l,3-dimetylouracylu z estrem metylowym N?-ace-tylo-L-tryptofanu
2.6. Reakcje fotochemiczne 6-alkilowych pochodnych 5-bromouracylu z 3-metyloindolem i pochodnymi tryptofanu
2.7.. Reakcje fotochemiczne 5-bromocytozyny i jej N-1 podstawionych pochodnych z N-etyloamidem N?-acetylo-L-tryptofanu
2.8. Reakcje fotochemiczne 5-fluorouracylu i 5-tluoro-2'-deoksyurydyny z N-etyloamidem N?-acetylo-L-tryptofanu
2.9. Spektrometria mas pochodnych 5-(indol-2-yl)pirymidyny

3. Część eksperymentalna
3.1. Uwagi ogólne
3.2. Naświetlanie 5-metylocytozyny i 5-metylo-2'-deoksycytydyny w roztworze wodnym
3.3. Naświetlanie 5-fluorocytozyny w roztworze metanolowym
3.4. Naświetlanie 5-bromo-1,3-dimetylouracylu w obecności estru metylowego N?-acetylo-L-tryptofanu
3.5. Naświetlanie 5-bromocytozyny i jej N-1 podstawionych pochodnych w obecności N-etyloamidu N?-acetylo-L-tryptofanu
3.6. Naświetlanie 5-fluorouracylu i 5-fluoro-2-deoksyurydyny w obecności N-etyloamidu N?-acetylo-L-tryptofanu

Podsumowanie
Wykaz cytowanej literatury
Photochemical reactions of pyrimidine bases and their derivatives (Summary)