Ocena zeznań dzieci jako świadków to zagadnienie z pogranicza psychologii i prawa, które nabiera coraz większego znaczenia ze względu na wzrastającą liczbę ujawnianych przestępstw, w których ofiarami są małoletni. Książka podejmuje jeden z ważnych problemów sądowej psychologii dziecka, mianowicie znaczenie różnic indywidualnych dla oceny trafności zeznań dzieci jako świadków przynajmniej niektórych przestępstw. Autor przeprowadził szereg badań kwestionariuszowych i eksperymentalnych, których celem była weryfikacja założenia mówiącego o istnieniu dwóch rodzajów makiawelizmu u dzieci w okresie dorastania. Analizie poddano zarówno treściowe, jak i niewerbalne zachowania dzieci o dwóch typach osobowości makiawelicznej. Zweryfikowano również zdolności psychologów, psychiatrów i prokuratorów do trafnego diagnozowania autentycznych i fałszywych zeznań małoletnich świadków.

Machiavellian personality of adolescent witness

Empirical research programme presented m this book gives answers to the following questions: 1) How effective arc: facial clues to deceit and content criteria as indicators of truthfulness in credibility assessment of adolescent witnesses' statements? 2) Could we raise accuracy of detection of false testimonies by combined application of clues to deceit and criteria-based content analysis? How accurate are both approaches in detecting false and true statements told by two types of adolescent manipulators? The first one is cold Machiavellian personality and the second is hot Machiavellian personality. Both types were identified in general population of middle school children.

Spis treści:

Wprowadzenie. Problem psychologicznej oceny zeznań niepełnoletnich świadków

Cześć I. DWA TYPY OSOBOWOŚCI MAKIAWELICZNEJ

ROZDZIAŁ 1. Osobowość makiaweliczna w okresie dorastania
1.1. Tendencja do manipulacji jako cecha osobowości
1.2. Geneza różnic indywidualnych w wymiarze makiawelizmu
1.3. Czy u makiawelistów występuje syndrom chłodu?
1.4. Geneza i rozwój cech zimnej osobowości
1.4.1. Dwuczynnikowy model psychopatii u dzieci
1.4.2. Zaburzenia mechanizmu hamowania przemocy
1.5. Reinterpretacja badań Hartshorne'a i Maya
1.6. Dwa typy osobowości makiawelicznej - problem i hipotezy
1.6.1. Konstrukcja Skali ZGMACH-22
1.6.2. Struktura czynnikowa i rzetelność Skali ZGMACH-22
1.6.3. Stałość wymiarów osobowości makiawelicznej
1.6.4. Osobowość makiaweliczna a potrzeba aprobaty społecznej
1.6.5. Dwa typy osobowości makiawelicznej a tendencja do manipulacji interpersonalnej
1.6.6. Dwa typy osobowości makiawelicznej a psychotyczność
1.7. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 2. Temperament a typy osobowości miakiawelicznej
2.1. Problem i hipotezy badawcze
2.2. Neurotyczność i ekstrawersja
2.2.1. Relacje z globalnym makiawelizmem
2.2.2. Czy wysoki makiawelizm globalny ?ukrywa" dwa typy osobowości makiawelicznej?
2.2.3. Neurotyczność a dwa typy osobowości makiawelicznej
2.3. Energetyczne wymiary temperamentu
2.3.1. Reaktywność emocjonalna
2.3.2. Wytrzymałość
2.3.3. Aktywność
2.4. Lęk jako cecha
2.5. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 3. Cechy zimnej osobowości makiawelicznej
3.1. Reaktywność interpersonalna - problem i hipotezy
3.1.1. Globalna empatia dyspozycyjna
3.1.2. Troska empatyczna
3.1.3. Przykrość osobista
3.1.4. Przyjmowanie cudzej perspektywy
3.1.5. Skłonność do fantazji
3.2. Osobowość makiaweliczna - podsumowanie badań kwestionariuszowych
3.3. Wrażliwość niewerbalna - problem i hipotezy
3.3.1. Zdolność do rozpoznawania mikroekspresji mimicznych - indywidualne badania komputerowe testem TMM-32
3.3.2. Grupowe badania wideo testem JACBART
3.3.3. Łączne wyniki badań indywidualnych i grupowych
3.4. Inteligencja - problem i hipotezy
3.4.1. Badania baterią APIS-P
3.5. Zimny typ osobowości makiawelicznej - podsumowanie

Część II. RÓŻNICE INDYWIDUALNE W OSOBOWOŚCI MAKIAWELICZNEJ A OCENA ZEZNAŃ NIEPEŁNOLETNICH ŚWIADKÓW

ROZDZIAŁ 4. Treściowe kryteria prawdomówności
4.1. Lista treściowych kryteriów analizy zeznań
4.2. Jak weryfikować treściowe kryteria prawdomówności?
4.3. Dwa typy osobowości makiawelicznej a treściowe kryteria prawdomówności - problem i hipotezy
4.3.1. Kreowanie ekologicznie trafnego scenariusza eksperymentu
4.3.2. Osoby badane
4.3.3. Kodowanie treściowych kryteriów
4.3.4. Trafność treściowych kryteriów w diagnozowaniu zeznań
4.3.5. Ocena zeznań przez studentów
4.4. Wnioski dotyczące osobowości makiawelicznej
4.5. Wnioski dotyczące CBCA jako metody analizy wiarygodności zeznań

ROZDZIAŁ 5. Mimiczne wskazówki kłamstwa
5.1. Rozwój zdolności do kłamania twarzą
5.2. Zachowania mimiczne a globalny makiawelizm u dorosłych
5.3. Typy osobowości makiawelicznej a mimiczne wskazówki kłamstwa u starszych dzieci
5.3.1. Uśmiechy spontaniczne i maskujące - problem i hipotezy
5.3.2. Mimiczne przecieki emocji - problem i hipotezy
5.3.3. System kodowania ruchów twarzy
5.3.4. Wyniki badań dotyczące uśmiechów
5.3.5. Rodzaje uśmiechów a typy osobowości makiawelicznej
5.3.6. Wyniki badań dotyczące emocji negatywnych
5.3.7. Emocje strachu, smutku i pogardy a typy osobowości makiawelicznej
5.3.8. Ocena zeznań przez studentów na podstawie zachowań mimicznych
5.4. Porównanie treściowych kryteriów prawdomówności i mimicznych wskazówek kłamstwa
5.5. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 6. Czy psycholog wykryje fałszywe zeznanie niepełnoletniego świadka?
6.1. Trafność grup zawodowych w wykrywaniu kłamstwa
6.2. Rozpoznawanie prawdomówności i kłamstwa przez polskie grupy zawodowe - problem i hipotezy
6.3. Test Diogenesa
6.4. Trafność w teście Diogenesa - wyniki ogólne
6.5. Wyniki w podtestach
6.6. Kto najlepiej rozpoznaje kłamstwo i prawdomówność?
6.7. Różnice między grupami w podteście ZIMACH
6.8. Różnice między grupami w podtestach GOMACH i N-ZGMACH
6.9. Trafność psychologów i pedagogów
6.10. Pewność ocen w teście Diogenesa
6.11. Test Diogenesa a zdolność do trafnej oceny zeznań nieletnich świadków
6.12. Podsumowanie

Zakończenie
Literatura
Machiavellian personality of adolescent witness (summary)