Biochemia jest dyscypliną nauki rozwijającą się w szybkim tempie, co umożliwia również burzliwy rozwój biotechnologii - nauki, która wymaga dużej wiedzy z zakresu biochemicznych i genetycznych właściwości żywych komórek, tkanek i organizmów. W każdym przeto kolejnym wydaniu skryptu Ćwiczenia z biochemii staramy się uwzględniać dynamikę tej dziedziny wiedzy.
Niniejszy skrypt jest przeznaczony dla studentów kilku kierunków w obrębie następujących wydziałów: Bioinżynierii Zwierząt, Medycyny Weterynaryjnej oraz Ochrony Środowiska i Rybactwa.
Układ skryptu uwzględnia wymagania podstawowego programu nauczania biochemii, a ponadto zawiera specjalistyczne rozdziały dostosowujące jego zakres do wymogów minimum programowych omawianych kierunków. Zawarta w poszczególnych rozdziałach wiedza teoretyczna pozwala na opanowanie elementarnych zagadnień nieodzownych do właściwego zrozumienia procesów biochemicznych. Dla studentów studiów zaocznych, ze względu na ograniczony kontakt z nauczycielami akademickimi, przedstawione treści mogą stanowić wymagane minimum z tej dziedziny. Niemniej jednak wszystkich studentów zachęcamy do wnikliwego zapoznania się z zalecanymi w programach przedmiotu podręcznikami i monografiami, a także do aktywnego uczestnictwa w wykładach.
W piątym wydaniu skryptu starannie przeredagowano cały tekst, zaprezentowano także wiadomości z zakresu metod rekombinacji DNA in vitro z zastosowaniem enzymów restrykcyjnych.

Spis treści:

Przedmowa do wydania piątego
Bezpieczeństwo i higiena pracy laboratoryjnej
Metody stosowane w analizie biochemicznej

A. Metody oparte na prawach absorpcjometrii
B. Metody chromatograficzne
C. Metody elektroforetyczne

I. AMINOKWASY, PEPTYDY I BIAŁKA
A. Aminokwasy
B. Peptydy
C. Białka
Ćwiczenie 1. Odczyny barwne aminokwasów
Ćwiczenie 2. Chromatografia bibułowa aminokwasów
Ćwiczenie 3. Rozdział i identyfikacja aminokwasów metodą chromatografii cienkowarstwowej
Ćwiczenie 4. Oznaczanie karnozyny i anseryny w mięśniach
Ćwiczenie 5. Właściwości fizykochemiczne białek
Ćwiczenie 6. Niskonapięciowa elektroforeza bibułowa i żelowa białek surowicy krwi
Ćwiczenie 7. Sączenie molekularne białek w żelu Sephadex
Ćwiczenie 8. Cienkowarstwowe sączenie molekularne białek

II. KWASY NUKLEINOWE
Ćwiczenie 9. Właściwości i wykrywanie składników kwasów nukleinowych
Ćwiczenie 10. Metody ilościowego oznaczania kwasów nukleinowych w materiale biologicznym
Ćwiczenie 11. Elektroforeza agarozowa DNA plazmidu pBR 322 i bakteriofaga lambda po trawieniu wybranymi enzymami restrykcyjnymi
Ćwiczenie seminaryjne 1. Aminokwasy, białka i kwasy nukleinowe - chemizm oraz funkcje biologiczne

III. WĘGLOWODANY
Ćwiczenie 12. Właściwości i identyfikacja cukrów
Ćwiczenie 13. Oznaczanie cukrów redukujących kolorymetryczną metodą Nelsona w modyfikacji Krajewskiego
Ćwiczenie 14. Oznaczanie ilościowe zawartości kwasu sjalowego w surowicy krwi

IV LIPIDY
Ćwiczenie 15. Właściwości lipidów i ich składników
Ćwiczenie 16. Właściwości nienasyconych kwasów tłuszczowych
Ćwiczenie 17. Lecytyny

V. STEROIDY
Ćwiczenie 18. Oznaczanie ilościowe i wykrywanie cholesterolu. Reakcje charakterystyczne dla kwasów żółciowych oraz hormonów steroidowych
Ćwiczenie seminaryjne 2. Chemizm oraz metabolizm węglowodanów i lipidów

VI. WITAMINY
Ćwiczenie 19. Wykrywanie witamin z kompleksu B
Ćwiczenie 20. Oznaczanie kwasu L-askorbinowego
Ćwiczenie 21. Wykrywanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach

VII. ENZYMY
A. Oksydoreduktazy (EC 1)
Ćwiczenie 22. Przykłady działania oksydoreduktaz B. Transferazy (EC 2)
Ćwiczenie 23. Oznaczanie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (GOT, AspAT) i alaninowej (GPT, ALAT)
Ćwiczenie 24. Oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej C. Hydrolazy (EC 3)
Ćwiczenie 25. Przykłady działania hydrolaz
Ćwiczenie 26. Oznaczanie aktywności karnozynazy w nerce D. Liazy (EC 4)
Ćwiczenie 27. Oznaczanie aktywności aldolazy w surowicy krwi metodą Brunsa
Ćwiczenie 28. Chronometryczne oznaczanie aktywności anhydrazy węglanowej krwi
Ćwiczenie seminaryjne 3. Enzymy - podstawowe reakcje, mechanizm działania i syntezy

VIII. SKŁADNIKI MINERALNE
Ćwiczenie 29. Oznaczanie wapnia w surowicy krwi metodą Kramera-Tisdalla
Ćwiczenie 30. Oznaczanie fosforu nieorganicznego w surowicy krwi, mleku oraz moczu metodą Fiske-Subbarowa
Ćwiczenie 31. Oznaczanie chlorków we krwi metodą Whitehorna
Ćwiczenie seminaryjne 4. Metabolizm związków mineralnych (opracować na podstawie piśmiennictwa)

IX. SKŁADNIKI CHEMICZNE KRWI
Ćwiczenie 32. Wykrywanie składników chemicznych krwi

X. SKŁAD CHEMICZNY MOCZU
Ćwiczenie 33. Wykrywanie składników moczu normalnego i patologicznego
Ćwiczenie 34. Oznaczanie kreatyniny w moczu i osoczu krwi
Ćwiczenie 35. Kwas moczowy

XI. BIOCHEMIA NASIENIA
A. Enzymy plemników i plazmy nasienia
Ćwiczenie 36. Oznaczanie aktywności akrosyny w kwaśnych ekstraktach akrosomowych plemników buhaja
Ćwiczenie 37. Oznaczanie aktywności fosfatazy alkalicznej i kwaśnej w surowicy krwi i nasieniu zwierząt
Ćwiczenie 38. Wyznaczanie niektórych właściwości kinetycznych 5'-nukleotydazy plazmy nasienia buhaja
B. Składniki chemiczne plazmy nasienia
Ćwiczenie 39. Oznaczanie zawartości kwasu cytrynowego w nasieniu wg metody Specka w modyfikacji Manna
Ćwiczenie 40. Oznaczanie zawartości ergotioneiny w nasieniu knura wg metody Huntera w modyfikacji Manna
Ćwiczenie 41. Oznaczanie zawartości kwasu L-askorbinowego w nasieniu tryka lub buhaja metodą Roe'a i Kuethera
C. Metabolizm nasienia
Ćwiczenie 42. Oznaczanie zawartości fruktozy oraz indeksu fruktolizy w nasieniu zwierząt metodą Manna
Ćwiczenie 43. Pomiar oddychania plemników metodą bezpośrednią Warburga (wyznaczanie współczynnika ZO2)
D. Kriobiochemia nasienia
Ćwiczenie 44. Zastosowanie testów enzymatycznych do oceny stanu błon plazmatycznych plemników po zamrożeniu nasienia w ciekłym azocie
Ćwiczenie seminaryjne 5. Biochemiczne aspekty funkcji niektórych struktur komórkowych, tkanek i narządów organizmu zwierzęcego

XII. ELEMENTY BIOCHEMII MLEKA
Ćwiczenie 45. Składniki chemiczne oraz niektóre właściwości fizykochemiczne mleka

XIII. BIOCHEMIA MIĘŚNIA SZKIELETOWEGO
Ćwiczenie 46. Biochemia tkanki mięśniowej i łącznej. Jakościowe obserwacje chemicznego składu tkanki mięśniowej
Ćwiczenie 47. Charakterystyczne reakcje na świeżość mięsa

XIV. BIOCHEMICZNA OCENA AKTYWNOŚCI OSADU CZYNNEGO ORAZ STOPNIA ZANIECZYSZCZENIA WODY
Ćwiczenie 48. Oznaczanie zawartości kwasów nukleinowych w osadzie czynnym oraz ściekach przemysłowych
Ćwiczenie 49. Oznaczanie zawartości białka całkowitego w osadzie czynnym oraz ściekach przemysłowych
Ćwiczenie 50. Zastosowanie metody manometrycznej Warburga do oceny aktywności enzymatycznej osadu czynnego
Ćwiczenie 51. Oznaczanie aktywności dehydrogenaz w próbkach osadu czynnego metodą testu TTC
Ćwiczenie 52. Oznaczanie szybkości zużycia glukozy w przebiegu inkubacji osadu czynnego
Ćwiczenie 53. Hamowanie aktywności esterazy acetylocholinowej krwi przez węglowo-chloroformowe ekstrakty wody (metoda testu CCE według Davisa i Malaney'a)

XV. UZUPEŁNIENIE

XVI. PRZYKŁADY PYTAŃ SPRAWDZAJĄCYCH
A. Biochemia zwierząt
B. Biochemia produkcyjności zwierząt
C. Biochemia bakterii
D. Biotechnologia