Skrypt jest pierwszą częścią zestawu podręczników przeznaczonych do nauczania przedmiotów dotyczących systemów zarządzania środowiskowego - oraz zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Jest on również kontynuacją serii podręcznikowej wydawanej pod wspólną nazwą "Projektowanie i wdrażanie standardowych systemów zarządzania", przy czym wcześniejsze trzy podręczniki poświęcone były systemowi zarządzania jakością, tzn.:
1. J. Lunarski: Systemy jakości, normalizacji i akredytacji w zarządzaniu
organizacjami
2. A. Pacana, D. Stadnicka: Wdrażanie i auditowanie systemów zarządzania jakością zgodnych z normą ISO 9001:2000
3. J. Sęp, R. Perlowski, A. Pacana: Techniki wspomagania zarządzania jakością
Natomiast do niniejszej kontynuacji wchodzą następujące podręczniki:
1. Praca zbiorowa "Aspekty środowiskowe", red. J. Lunarski, OW PRz, Rzeszów 2006.
2. Praca zbiorowa "Systemy zarządzania środowiskowego", red. J. Lunarski, OW PRz, Rzeszów 2006.
3. Praca zbiorowa "Systemy zarządzania bezpieczeństwem w przedsiębiorstwie", red. J. Lunarski, OW PRz, Rzeszów 2006.
Niniejsze skrypty są zmienioną, poprawioną i uzupełnioną wersją wcześniejszej serii pięciu skryptów dotyczących systemów zarządzania jakością, środowiskiem i bezpieczeństwem.
W niniejszym skrypcie w rozdziale pierwszym przedstawiono genezę rozwoju świadomości ekologicznej, inicjatywy organizacji międzynarodowych i ich efekty oraz perspektywy rozwiązywania problemów ekologicznych. Rozdział drugi omawia przepisy prawne dotyczące ochrony środowiska w Polsce, sprawy związane z nadzorowaniem środowiska i egzekwowaniem praw środowiskowych oraz odpowiedzialności za ich przestrzeganie. Rozdział trzeci omawia Problematykę odpadów, gospodarki odpadami, recyklingu oraz zasady i znaczenie tzw. czystszej produkcji i najlepszych technologii.
W rozdziale czwartym omówiono rodzaje oddziaływań środowiskowych, ich identyfikacji, sposoby i przedsięwzięcia organizacyjne oraz perspektywy ich eliminacji.
Rozdział piąty zawiera przegląd ważniejszych technik stosowanych w nadzorze środowiskowym, a zwłaszcza: listy kontrolne, audity środowiskowe, metodę FMEA i in.
Ostatni rozdział poświęcony jest analizie cyklu życia wyrobu, ze względu na wnoszone przez niego oddziaływania środowiskowe. Podaje wytyczne do ich projektowania, znakowania i likwidacji.
Spis treści:
Indeks skrótów
Wstęp
1. Globalne problemy środowiskowe
1.1. Rozwój świadomości ekologicznej
1.2. Działalność człowieka i jej wpływ na środowisko przyrodnicze
1.3. Ekologiczne problemy lokalne, regionalne i globalne
1.4. Organizacje na rzecz środowiska w Polsce i na świecie
1.5. Porozumienia międzynarodowe pod patronatem ONZ i ich realizacja
Bibliografia
2. Prawo ochrony środowiska w Polsce
2.1. Przesłanki i zasady prawodawstwa środowiskowego
2.2. Prawodawstwo UE i jego polskie wdrażanie
2.3. Struktura organizacyjna nadzoru środowiskowego
2.4. Ustawa Prawo ochrony środowiska i ustawa o ochronie przyrody
2.5. Inne ustawy środowiskowe
2.6. Odpowiedzialność cywilna w prawie polskim
Bibliografia
3. Odpady a Czystsza Produkcja
3.1. Gospodarka odpadami
3.2. Postępowanie z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
3.3. Odzysk i recykling
3.4. Obowiązki przedsiębiorstw i opłaty środowiskowe
3.5. Gospodarka materiałowa i ``Czystsza Produkcja``
Bibliografia
4. Oddziaływania środowiskowe
4.1. Rodzaje oddziaływań środowiskowych i ich identyfikacja
4.2. Oddziaływanie projektów i przedsięwzięć na środowisko
4.3. Ocena oddziaływania na środowisko
4.4. Sposoby ograniczenia oddziaływań na środowisko
4.5. Szanse i zagrożenia w oddziaływaniach środowiskowych
Bibliografia
5. Techniki doskonalenia zarządzania środowiskowego
5.1. Obszary zastosowania metod i narzędzi doskonalenia
5.2. Listy kontrolne
5.3. Metoda bilansów ekologicznych (analiza ``input-output``)
5.4. Audity środowiskowe
5.5. Metoda FMEA w zarządzaniu środowiskowym
5.6. Inne narzędzia wspomagania zarządzania środowiskowego
Bibliografia
6. Analiza cyklu życia wyrobu
6.1. Ekologiczny cykl życia wyrobu
6.2. Ocena cyklu życia
6.3. Proekologiczne projektowanie wyrobów
6.4. Prawodawstwo i likwidacja wyrobów
6.5. Znakowanie ekologiczne wyrobów - ekoetykietowanie
Bibliografia
Literatura uzupełniająca