Zakład górniczy „Tarnów Opolski" jest jednym z największych zakładów wydobywczych wapienia w rejonie Śląska Opolskiego. Eksploatacja prowadzona jest w obrębie warstw karchowickich i częściowo diploporowych, stanowiących fragment profilu wapienia muszlowego (trias środkowy). Zróżnicowanie osadów wapienia muszlowego jest związane z warunkami sedymentacji w zbiorniku germańskim. Warstwy karchowickie tworzyły się w początkowym stadium regresji morskiej. W profilu tych utworów można wyróżnić makroskopowo kilka odmian wapieni. Zmienną ilość CaO i MgO w tych odmianach obserwuje się w profilu pionowym oraz w obrębie poszczególnych warstw. Podwyższona zawartość MgO jest efektem procesów dolomityzacji, które objęły utwory warstw karchowickich i diploporowych. Paleotopograficzna rekonstrukcja stanów zbiornika germańskiego wapienia muszlowego, w obszarze Śląska Opolskiego, wskazuje na tworzenie się dolomitu w czasie regresji środkowego i późnego anizyku. Na podstawie analizy tworzących się w tym okresie facji, próbowano ustalić model dolomityzacji. Jednak problem ten wciąż pozostaje otwarty. Eksploatowane w rejonie Śląska Opolskiego wapienie wykorzystywane są w wielu dziedzinach przemysłu, głównie w przemyśle wapienniczym. Jedna trzecia produkcji z kopalni „Tarnów Opolski" znajduje aktualnie zastosowanie w procesie odsiarczania spalin w zakładach energetycznych. Wykorzystywany jest do tego celu surowiec o zawartości MgO od 2 do 3%. W pracy przeprowadzono charakterystykę petrograficzną dolomitycznych wapieni, ze szczególnym uwzględnieniem zmiennej zawartości MgO i struktury analizowanych skał. Na podstawie uzyskanych wyników, przedstawiono pogląd dotyczący genezy dolomityzacji w utworach wapienia muszlowego rejonu Tarnowa Opolskiego. Stwierdzono, że źródłem magnezu była silnie zasolona woda epikontynentalnego zbiornika morskiego, będącego w fazie regresji, a proces dolomityzacji zachodził w niezdiagenezowanym mule węglanowym. Zjawiska o podobnym charakterze stwierdzono w dolomitach regionu śląsko-krakowskiego i Gór Świętokrzyskich.
SPIS TREŚCI
WYKAZ WAŻNIEJSZYCH OZNACZEŃ 1. WSTĘP 2. CEL PRACY 3. POŁOŻENIE ADMINISTRACYJNE I GEOGRAFICZNE TERENU BADAŃ 4. BUDOWA GEOLOGICZNA ZŁOŻA WAPIENI „TARNÓW OPOLSKI" NA TLE BUDOWY GEOLOGICZNEJ OBSZARU ŚLĄSKA OPOLSKIEGO 4.1. Zarys budowy geologicznej Śląska Opolskiego 4.2. Budowa geologiczna złoża „Tarnów Opolski" 4.2.1. Litostratygrafia 4.2.2. Tektonika 4.2.3. Zjawiska krasowe 4.2.4. Warunki hydrogeologiczne
5. ŚRODOWISKA I WARUNKI POWSTAWANIA DOLOMITU NA TLE DANYCH LITERATUROWYCH 5.1. Środowiska powstawania dolomitów i wapieni dolomitycznych 5.2. Czynniki wpływające na powstawanie dolomitu 5.3. Poglądy na temat genezy współcześnie tworzących się dolomitów
5.4. DOLOMITYZACJA W UTWORACH WAPIENIA MUSZLOWEGO W OBSZARZE ŚLĄSKA OPOLSKIEGO
6. BADANIA WŁASNE 6.1. Prace terenowe 6.1.1. Ogólna charakterystyka kopalni 6.1.2. Opróbowanie złoża 6.2. Prace laboratoryjne 6.2.1. Metodyka badań laboratoryjnych 6.2.2. Charakterystyka mineralogiczno-chemiczna próbek skał ze złoża „Tarnów Opolski" 6.2.2.1. Analizy makro- i mikroskopowa wapieni z uwzględnieniem przejawów dolomityzacji 6.2.2.2. Wyniki analiz derywatograficznych 6.2.2.3. Wyniki badań rentgenowskich 6.2.2.4. Rentgenowska mikroanaliza spektralna 6.2.2.5. Badania stabilnych izotopów węgla (13C) i tlenu (180) w kalcycie i dolomicie 6.2.2.6. Badania porowatości skał
7. PRZEJAWY DOLOMITYZACJI W ZŁOŻU WAPIENI „TARNÓW OPOLSKI", W ŚWIETLE PRZEPROWADZONYCH BADAŃ 8. PODSUMOWANIE 9. WNIOSKI BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKI Streszczenie
|