Niniejszy podręcznik akademicki jest przeznaczony dla studentów pierwszych lat studiów stacjonarnych i niestacjonarnych różnych kierunków nauczania (technicznych, zarządzania, ekonomii), na których wprowadzono przedmiot inżynieria systemów i analiza systemowa. Przedmiot ten jest zaliczany do grupy przedmiotów podstawowych (oprócz matematyki, statystyki, zarządzania, fizyki, chemii, ekonomii i in.).
W przekazanym przez MNiSW ramowym programie kształcenia wskazano następujące zagadnienia: „Elementy ogólnej teorii systemów. Zasady inżynierii systemów. Proces i jego istota. Kategorie modeli. Struktury modeli. Identyfikacja parametrów modeli. Metodyka stosowania analizy systemowej. Podstawy analizy i oceny ryzyka. Podstawy analizy i oceny efektywności systemów. Elementy wielokryterialnej analizy porównawczej. Modele rozwoju systemów".
Natomiast konieczne efekty kształcenia, przekładające się na umiejętności i kompetencje, można osiągnąć, zgłębiając następujące zagadnienia: „Identyfikacja obiektu jako systemu, modelowanie systemów oraz identyfikacja ich parametrów, analizy i oceny systemowych sytuacji problemowych w warunkach pewności, zagrożeń, niepewności oraz ryzyka, stosowanie metod systemowych w podejmowaniu decyzji rozwojowych oraz projektowanie systemów".
W niniejszym podręczniku zawarto głównie informacje będące treścią wykładów, natomiast pominięto informacje, metody i zadania będące treścią ćwiczeń, opisywanych w odpowiednich instrukcjach, materiałach pomocniczych lub skryptach.
Uwzględniając sytuację, że przedmiot ten jest wykładany na pierwszym lub drugim roku studiów, gdy zakres nabytej przez studenta wiedzy jest jeszcze dość ograniczony, w opracowaniu pominięto bardziej złożone elementy teorii systemów, modelowania, zarządzania i in., które mogłyby być trudne do przyswojenia. Wiele zagadnień, zwłaszcza analizy systemowej, wykorzystuje metody badań operacyjnych, statystyki, programowania liniowego i nieliniowego, teorii obsługi masowej i in., które są tematem zajęć z innych przedmiotów w dalszym toku studiów.
        
SPIS TREŚCI            
            
Wprowadzenie    
Indeks skrótów i oznaczeń    
Ważniejsze definicje    

1. Systemy i ich cechy    
1.1.    Ogólna charakterystyka systemów    
1.2.    Klasyfikacja i typy systemów    
1.3.    Systematyzacja    
1.4.    Inżynieria systemów    
1.5.    Podejście systemowe    

2. Procesy i ich znaczenie w systemach     
2.1.    Ogólna charakterystyka procesów    
2.2.    Identyfikacja typowych procesów w systemach socjotechnicznych.
2.3.    Sterowanie procesami    
2.4.    Podejście procesowe
    
3.    Modelowanie systemów i procesów     
3.1.    Zagadnienia ogólne modelowania    
3.2.    Graficzna wizualizacja systemów i procesów    
3.3.    Grafy i sieci w procesach modelowania    
3.4.    Modelowanie matematyczne    

4.    Ewolucyjny rozwój właściwości systemów    
4.1.    Problemy ewolucji systemów    
4.2.    Systemy społeczne     
4.3.    Systemy techniczne     
4.4.    Ukierunkowanie rozwoju systemów     
4.5.    Właściwości systemów    

5. Systemy informacyjne    
5.1.    Informacja i jej znaczenie w systemach     
5.2.    Zarys podstaw nauki o informacji     
5.3.    Zarządzanie informacją    
5.4.    Technologie informacyjne    

6.    Systemy decyzyjne    
6.1.    Ogólna charakterystyka systemów decyzyjnych    
6.2.    Systemy decyzyjne w systemach technicznych    
6.3.    Decyzje w systemach organizacyjnych    
6.4.    Ograniczenia w systemach decyzyjnych
    
7.    Ryzyko działania systemów    
7.1.    Źródła i rodzaje ryzyka    
7.2.    Niepewność i prawdopodobieństwo    
7.3.    Ocena ryzyka    
7.4.    Zarządzanie ryzykiem     

8.    Efektywność systemów    
8.1.    Ogólne problemy efektywności systemów    
8.2.    Funkcjonalność systemów    
8.3.    Niezawodność systemów    
8.4.    Bezpieczeństwo systemów    
8.5.    Ekonomiczność systemów    

9.    Systemy gospodarcze (SG)     
9.1.    Znaczenie i budowa systemów gospodarczych    
9.2.    Podsystem zarządzania w organizacjach gospodarczych (OG)
9.3.    Podsystem personalny w organizacjach gospodarczych (OG)
9.4.    Podsystem technologii organizacji gospodarczej (OG)    
9.5.    Podsystem infrastruktury organizacji gospodarczej (OG)    
9.6.    Problemy konkurencyjności organizacji gospodarczej (OG)    

10.    Analiza systemowa     
10.1.    Istota, cele i zadania analizy systemowej     
10.2.    Procedury postępowania w analizie systemowej     
10.3.    Wybrane metody i narzędzia stosowane w analizie systemowej
10.4.    Porównanie, podobieństwo i analiza wymiarowa     
10.5.    Kreatywne rozwiązywanie problemów    

11.    Projektowanie systemów    
11.1.    Problemy ogólne projektowania     
11.2.    Misja i strategia w inżynierii systemów    
11.3.    Ogólne zasady projektowania systemów     
11.4.    Szczegółowe zasady projektowania systemów    
11.5.    Sposoby doskonalenia projektowania systemów     

12.    Zakończenie    
Literatura    
Skorowidz