Książka przeznaczona dla eksploatatorów oczyszczalni ścieków i studentów. Znajomość wszystkich grup organizmów osadu pozwala eksploatatorom oczyszczalni ścieków prawidłowo prowadzić procesy biologicznego oczyszczania ścieków. Książka jest bardzo pomocna przy badaniach mikroskopowych osadu i pomaga rozpoznawać mikroorganizmy osadu czynnego. Jest niezbędnym podręcznikiem na każdej oczyszczalni. Znajomość poszczególnych grup mikroorganizmów pozwala na ocenę kondycji osadu czynnego i przekłada się na prawidłowe sterowanie procesem oczyszczania ścieków

Fragment książki:
Losy ścieków organicznych w rzece
Proces, w którym zanieczyszczona rzeka „asymiluje" substancje ściekowe, a jakość wody ulega stopniowej poprawie, jest tradycyjnie określany jako „samooczyszczanie". Polega on na włączaniu substancji ściekowych w naturalne obiegi pierwiastków. Uczestniczy w nim szereg mechanizmów, takich jak: rozcieńczenie, adsorpcja, sedymentacja i wreszcie biochemiczny rozkład i mineralizacja. Znaczenie rozcieńczenia jest oczywiste. Im większe rozcieńczenie dopływających ścieków czystymi wodami rzeki, tym słabsze są ich negatywne efekty (np. deficyty tlenu) i tym łatwiej substancje ściekowe są asymilowane przez środowisko. W wyniku adsorpcji rozpuszczone i koloidalne substancje są wiązane przez powierzchnie substratów tworzących dno rzeki (np. kamienie, żwir, łodygi roślin). Duże znaczenie ma również adsorpcja na powierzchniach cząstek unoszących się w wodzie. Z czasem, w zacisznych strefach o ograniczonym mieszaniu, cząstki opadają na dno. Dzięki adsorpcji i sedymentacji odpływająca dalej woda jest już pozbawiona zanieczyszczeń, ale substancje ściekowe nie znikają. Głównym mechanizmem, który je faktycznie eliminuje, jest biochemiczny rozkład i mineralizacja. Podstawową rolę odgrywają tu heterotroficzne bakterie i mikroskopijne grzyby, dla których martwa materia organiczna (rozpuszczona oraz w postaci cząstek) stanowi źródło pokarmu. Część zasymilowanych substratów służy jako źródło energii, ulegając przy tym mineralizacji. Pozostała część jest wykorzystywana jako budulec dla produkcji nowej biomasy. Z biomasy tej korzysta liczna rzesza bakteriożerców i detrytusożerców, a te z kolei stanowią pokarm dla konsumentów wyższych rzędów. W ten sposób organiczne substancje ściekowe zostają ostatecznie zmineralizowane przez detrytusowe łańcuchy troficzne. Dotyczy to przede wszystkim frakcji łatwo rozkładalnej. Część substancji trudno rozkładalnych ulega bowiem kumulacji w środowisku, dołączając do wielkiej puli martwej materii organicznej, która podlega bardzo powolnym przemianom


Spis treści

Krzysztof Wiąckowski
Biologia osadu czynnego   
Na czym polega oczyszczanie ścieków?   
Metoda osadu czynnego   
Od czego zależy skład gatunkowy osadu czynnego?   
Usuwanie substancji biogennych   
Azot   
Fosfor   
Jednoczesne usuwanie N i P   
Zjawisko puchnięcia osadu   
Przyczyny puchnięcia osadu   
Znaczenie konfiguracji reaktora   
Przykład Microthrix pawicella   
Inne aspekty puchnięcia osadu   
Funkcja pierwotniaków w osadzie czynnym   
Pierwotniaki jako konsumenci bakterii   
Pierwotniaki a tempo mineralizacji bakteryjnej   
Wpływ pierwotniaków na strukturę zbiorowiska bakterii   
Analiza mikroskopowa osadu   
Potrzeba obserwacji mikroskopowych   
Dlaczego pierwotniaki?   
Pierwotniaki jako wskaźniki jakości odpływu   

Janusz Fyda
Metody badania pierwotniaków i Metazoa   
Obserwacja mikroskopowa   
Wyznaczanie Indeksu Biotycznego Madoniego (Madoni, 1994)   
Przegląd gatunków najczęściej występujących w osadzie czynnym
Orzęski osiadłe   
Orzęski pełzające   
Orzęski swobodnie pływające.,   
Wiciowce   
Ameby   
Słonecznice   

Edyta Fiałkowska, Agnieszka Pajdak-Stós
Identyfikacja organizmów nitkowatych   
Metodyka oznaczania bakterii nitkowatych   
Przygotowanie preparatów   
Oznaczanie bakterii nitkowatych   
Barwienie metodą Grama   
Barwienie metodą Neissera   
Identyfikacja typów bakterii nitkowatych występujących w osadzie czynnym...
Opis bakterii nitkowatych występujących w osadzie czynnym   

Agnieszka Pajdak-Stós, Edyta Fiałkowska
Kompleksowa analiza osadu czynnego   
Jak pobierać i przechowywać próby osadu?   
Jak przygotować próbę do badania?   
Jak prowadzić obserwacje?   
Jak ocenić morfologię kłaczków?   
Jak oszacować zagęszczenie bakterii nitkowatych?   
Cechy charakterystyczne poszczególnych grup mikroorganizmów   
Co jeszcze uwzględniamy w ocenie jakości osadu?   
Podsumowanie wyników   
Bibliografia   
Dostępna literatura polska   
Skorowidz