Prezentowany tom pokonferencyjny zamyka się w ośmiu obszarach tematycznych. Wśród podjętej problematyki znalazły się zatem następujące kwestie: zdrajcy narodu w okresie Sejmu Czteroletniego i insurekcji kościuszkowskiej; nierodacy w Księstwie Warszawskim; współpraca policji carskiej w czasie powstania listopadowego i styczniowego; penetracja społeczeństwa polskiego przez policję państw zaborczych; policja, służby specjalne i lustracja w II Rzeczypospolitej; kolaboracja z okupantem w czasie II wojny światowej - kolaboracja z organami III Rzeszy i ZSRR; lustracja w okresie PRL - podstawy prawne, poglądy opinii społecznej, bilans i efekty lustracji.

Lustracja jako zjawisko budzi ciągle szerokie zainteresowanie. Ma swoich przeciwników, jak i zwolenników. Wszystkie zamieszczone w pracy referaty odnoszące się do tego problemu w zdecydowanej większości opierają się na materiałach dokumentacyjnych. Jednak jak zaznaczono we Wprowadzeniu „w pierwszym rzędzie niezbędne jest publikowanie całych serii materiałów archiwalnych umożliwiających poszerzenie stanu wiedzy o Polsce od lat 1944/1945 oraz reinterpretacja dotychczasowego dorobku w tym zakresie. Równie konieczne jest przygotowanie szeregu studiów analitycznych, opartych na niedostępnych dotąd materiałach. Dopiero na tej podstawie uzasadnione będzie publikowanie opracowań syntetycznych". Wszystkim zainteresowanym kwestią lustracji polecamy tę publikację.

Spis treści

Od organizatorów konferencji    
Wprowadzenie    
Marek Krzymkowski, „Lustracja" narodowościowa w administracji Księstwa
Warszawskiego    
Ibmasz Nodzyński, Z poczucia obowiązku? Wokół denuncjacji spiskowców
w Poznańskiem przed Wiosną Ludów    
Zbigniew Naworski, Prawne podstawy weryfikacji kadr w służbie cywilnej
H Rzeczypospolitej po zamachu majowym w 1926 r.    
Janusz Gmitruk, Lustracja sprawców klęski wrześniowej    
Marcin Kruszyński, Inwigilacja polskich placówek dyplomatycznych
w ZSRR w okresie międzywojennym    
Marcin Mielnik, Komisja Rządząca wobec problemu nierodaków w 1807 r.    
Eugeniusz Hull, Autobiografie Władysława Gizbert-Studnickiego
i Adama hr. Ronikiera a pojęcie okupacyjnej kolaboracji    
Paweł Skubisz, „Zdrajcy z Targowicy" - rozpracowanie obiektowe prowadzone przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego wobec żołnierzy Oddziału II Sztabu Generalnego/Głównego Wojska Polskiego, Żandarmerii, Korpusu Ochrony Pogranicza oraz funkcjonariuszy Straży Granicznej i Policji
Państwowej    
Piotr Majer, „Oczyszczanie" szeregów Milicji Obywatelskiej w latach 1944-1954 ... Jarosław Tuliszka, Lustracja wewnętrzna organów bezpieczeństwa w latach
1945-1956 na przykładzie województwa koszalińskiego    
Ibmasz Pączek, Weryfikacja funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej w powiecie
słupskim w latach 1945-1949