Monografia, którą oddajemy do rąk Czytelników, obejmuje studia, szkice, a także
wyniki badań prowadzonych przez pracowników Katedry Ekonomii i Nauk Społecznych
Wydziału Zarządzania Politechniki Białostockiej. Celem autorów było
zwrócenie uwagi na wybrane zjawiska i obszary badawcze pojawiające się
w ostatnich latach w naukach o polityce. Różnorodność treści problematyki przedstawionej
w monografii wynika z mnogości orientacji występujących we współczesnych
naukach społecznych i jest efektem zamierzonym. Inspiracją do przygotowania
opracowania była chęć konfrontacji stanowisk oraz próba krytycznych
spojrzeń na klasyczne teorie polityczne, ekonomiczne i społeczne w okresie postępujących
procesów regionalizacji i globalizacji.
Monografia składa się z czterech części. Pierwsza z nich poświęcona jest teoretycznym
aspektom wybranych zagadnień politologicznych, filozoficznych
i społecznokulturowych. Pytania badawcze stawiane tu przez autorów dotyczą:
kanonu kulturowego i jego zakresu semantycznego, rozważań nad zmianą mentalności
społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej, kwestii przywództwa w społeczeństwie
opartym na wiedzy. Analiza prowadzona w ramach tej części dotyczy
struktury wiedzy humanistycznej, kryteriów identyfikacji stosunków międzynarodowych,
ich miejsca w strukturze logicznej wiedzy o człowieku i społeczeństwie.
W drugiej części przedstawione zostały badania związane z wybranymi aspektami
polityki wewnętrznej państwa w perspektywie systemowej i historycznej. Dokonano
tu analizy zjawiska lobbingu i prób jego regulacji, a także polityczno-prawnych
uwarunkowań przedsiębiorczości w Polsce. Ponadto przeprowadzono analizę porównawczą
najważniejszych partii politycznych Niemiec w zakresie ich stanowisk
wobec zachowania pokoju zarówno w Europie, jak i na świecie oraz w kwestii
konstruowania architektury bezpieczeństwa międzynarodowego. W perspektywie
historycznej dokonano również próby oceny polityki narodowościowej polskiego
aparatu bezpieczeństwa wobec mniejszości białoruskiej i ukraińskiej na Polesiu
w latach 1919-1939.
Kolejna, trzecia część publikacji zawiera analizę wybranych zagadnień związanych
z polityką międzynarodową państw, ugrupowań integracyjnych, a także
organizacji międzynarodowych. Podejmowana tu problematyka dotyczy kwestii
związanych ze zmianami dokonującymi się obecnie w konstrukcji ładu międzynarodowego,
które wynikają zarówno z decyzji i działań poszczególnych podmiotów
stosunków międzynarodowych (narodów, państw, organizacji międzynarodowych),
ale są również nieuchronnym rezultatem procesów globalizacyjnych. Przedmiotem
badań tej części monografii są problemy gospodarcze i polityczne państw afrykańskich
oraz źródła konfliktów narodowo-etnicznych na terenie Kosowa. Tematyka
związana z regionalizmem współczesnych stosunków międzynarodowych znalazła
wyraz w analizie zakresu oraz charakteru procesów integracyjnych w relacjach
transatlantyckich Unii Europejskiej z poszczególnymi państwami obu Ameryk oraz w omówieniu Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE w relacjach z Białorusią. Podjęto również próbę zgłębienia meandrów polityki zagranicznej Ukrainy.
Czwartą część monografii stanowią rozdziały prezentujące analizy i badania
przestrzeni politycznej w Polsce, dokonane przez studentów Politologii Wydziału
Zarządzania, a prowadzone pod opieką merytoryczną nauczycieli akademickich.
Prezentowane w tej części materiały badawcze swoim zakresem obejmują zagadnienia
związane z szeroko rozumianą kulturą polityczną, a zwłaszcza jej praktycznym
wymiarem, który pod postacią analizy lokalnych praktyk politycznych, wpisał
się w zakres wybranych zagadnień związanych z marketingiem politycznym.
Autorzy mają nadzieję, że niniejsza publikacja stanie się przyczynkiem do
dyskusji i polemik nad postawionymi w niej problemami oraz znajdzie swoją kontynuację w dalszych publikacjach.
Spis treści
Przedmowa
Część I
Teoretyczne aspekty wybranych zagadnień politycznych
Kanon kulturowy mniejszości narodowych – Urszula Glińska
1. Uwagi wstępne
2. Kanon kulturowy – analiza i operacjonalizacja pojęcia
2.1. Strukturalna koncepcja kanonu kulturowego
2.2. Standard Kulturowy – koncepcja funkcjonalna
2.3. Kulturalistyczne koncepcje kanonu kulturowego
3. Podsumowanie
Czy w kierunku indywidualizmu? Rozważania nad zmianą mentalności społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej – Mirosława Czerniawska
1. Uwagi wstępne
2. Dymensja „kolektywizm-indywidualizm” – poziom analizy kulturowej
3. Dymensja „kolektywizm-indywidualizm” – poziom analizy osobowościowej
4. Mentalnościowe uwarunkowania transformacji ustrojowej
5. Podsumowanie
Przywództwo w społeczeństwie wiedzy – przegląd koncepcji i definicji – Alina Borkowska
1. Uwagi wstępne
2. Pojęcie przywództwa
3. Cele i zadania przywództwa
4. Zadania przywódcy
5. Podsumowanie: przywódca – umiejętności, cechy i atrybuty
Bogactwo czy bezpieczeństwo narodów? Refleksje metaforyczne inspirowane książką Ryszarda Skarzyńskiego Pt: „Anarchia i policentryzm. Elementy teorii stosunków międzynarodowych – Tadeusz Klementowicz
1. Uwagi wstępne
2. Ryszarda Skarzyńskiego teoria stosunków międzynarodowych
3. Problem adekwatności teorii stosunków międzynarodowych wg koncepcji Ryszarda Skarzyńskiego
4. Podsumowanie
Kantowskie źródło idei moralnego ładu politycznego Johna Rawlsa – Mirosaw Acewicz
1. Uwagi wstępne: sprawiedliwość ekonomiczna i polityczna Johna Rawlsa
2. Kantowska idea porządku moralno-prawnego
2.1. Moralne postawy postępu dziejowego
2.2. Ideał ustroju państwa
3. Podsumowanie
Część II
Wybrane aspekty polityki wewnętrznej państw
Lobbing- istota zjawiska oraz przykłady jego regulacji – Joanna Matoszko
1. Uwagi wstępne – istota lobbingu
2. Regulacje lobbingu w Stanach Zjednoczonych
3. Grupy interesu a instytucje UE
4. Lobbing w Polsce
5. Podsumowanie
Uwarunkowanie polityczno-prawne rozwoju przedsiębiorczości w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem sektora MSP – Ewa Sadowska
1. Uwagi wstępne
2. Charakterystyka MSP w Polsce
2.1. Struktura kapitału MSP w Polsce
2.2. Profil działalności MSP w Polsce
2.3. MSP a polski rynek pracy
2.4. Syntetyczny wskaźnik oceny MSP w Polsce
3. Uwarunkowania polityczno-prawne rozwoju MSP w Polsce
4. Podsumowanie „Przedsiębiorca ma prawo”
Koncepcje partii politycznych Niemiec w zakresie zapewnienia ładu pokojowego w Europie i na świecie – Tadeusz Nowak
1. Uwagi wstępne
2. Architektura bezpieczeństwa międzynarodowego
2.1. Stanowisko Socjaldemokratycznej Partii Niemiec
2.2. Założenia koncepcji bezpieczeństwa międzynarodowego CDU/CSU
2.3. Koncepcja ładu międzynarodowego według FDP
2.4. Stanowisko innych partii parlamentarnych Niemiec
3. Budowa Europejskiej Tożsamości Bezpieczeństwa i Obrony
4. Zapobieganie konfliktom i pokonywanie kryzysów
5. Rozbrojenie i kontrola zbrojeń
6. Podsumowanie
Uwarunkowania funkcjonowania Polskich Kolei Państwowych w pierwszej połowie lat 90 – Marcin Szczepański
1. Uwagi wstępne
2. Uwarunkowania funkcjonowania PKP wynikające ze „spadku” po okresie gospodarki centralnie sterowanej
3. Nowe uwarunkowania rozwoju PKP powstałe na początku lat 90
4. Podsumowanie
Polityka narodowościowa władz polskich wobec mniejszości narodowych na Polesiu w latach 1919-1939 – Andrzej Smolarczyk
1. Uwagi wstępne
2. Założenia i realizacja polityki narodowościowej władz polskich wobec mniejszości narodowych w województwie poleskim w latach 1919-1939
3. Podsumowanie
Część III
Polityka międzynarodowa
Przyczyny i uwarunkowania rozwoju państw afrykańskich w obliczu narstającej integracji krajów wysokorozwiniętych – Marta Sznajder, Monika Tałałaj
1. Uwagi wstępne
2. Kolonizacja na terenie Czarnego Lądu
3. Sytuacja gospodarcza Afryki oraz bariery jej rozwoju
4. Rywalizacja mocarstw o inwestycje w Afryce
5. Podsumowanie
Kosowo - początek i koniec bałkańskiej tragedii – Magdalena Mickiewicz- Sawicka
1. Uwagi wstępne
2. Kosowo – rys historyczny od czasów powstania do końca XIX wieku
3. Wiek XX – targ o Kosowo
4. Koniec XX wieku – początek krwawej konfrontacji w Kosowie
5. Podsumowanie
Transatlantycka polityka UE – Katarzyna Czerewacz
1. Uwagi wstępne
2. Procesy integracyjne we współczesnym świecie
3. Dialog UE-USA
4. Relacje UE-Mercosur
5. Stosunki UE z wybranymi państwami Ameryki Łacińskiej
6. Podsumowanie
Działania UE w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa wobec Białorusi – Mirosława Laszuk
1. Cele Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa
2. Stosunki polityczne UE - Białoruś
3. Wpływ stosunków politycznych na stosunki gospodarcze
4. Nowe Partnerstwo Wschodnie UE a Białoruś
5. Podsumowanie: perspektywy rozwoju stosunków UE – Białoruś
Kierunki polityki zagranicznej Ukrainy – Agnieszka Konopielko
1. Uwagi wstępne
2. Ukraina a UE
3. Ewolucja stosunków dwustronnych Ukrainy i Federacji Rosyjskiej
4. Współpraca Ukrainy z Sojuszem Północnoatlantyckim
5. Ukraina a WTO
6. Uczestnictwo Ukrainy w porozumieniach regionalnych i ugrupowaniach integracyjnych
6.1. Wspólnota Niepodległych Państw
6.2. Organizacja Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego
6.3. Podsumowanie – GUAM
7. Podsumowanie
Taksonomia organizacji międzynarodowych na przykładzie Światowej Organizacji Handlu i UE – Łukasz Kazarko
1. Uwagi wstępne
2. Pojecie organizacji międzynarodowej
2.1. Organizacja w kontekście międzynarodowym
2.2. Międzynarodowość organizacji
3. Przesłanki powoływania i warunki powstawania organizacji międzynarodowych
4. Klasyfikacja organizacji międzynarodowych
4.1. Klasyfikacja ze względu na charakter członków organizacji
4.2. Klasyfikacja ze względu na zasięg członkowstwa
4.3. Klasyfikacja ze względu na cele i strefy działania
4.4. Klasyfikacja ze względu na wpływ na stosunki między członkami
4.5. Klasyfikacja ze względu na zakres kompetencji – organizacje międzypaństwowe i ponadpaństwowe
4.6. Klasyfikacja ze względu na siłę instytucjonalną członków
5. Organizacje międzynarodowe w liczbach
6. Podsumowanie
Część IV
Wybrane aspekty marketingu politycznego – w zwierciadle polskich praktyk
Od rolnika do polityka – magika, czyli Andrzeja Leppera niewerbalnego historia – Urszula Glińska, Ilona Roszkowska
1. Uwagi wstępne
2. Od rolnika do polityka
3. A kiedy populizm zawodzi … alternatywą są eksperci !
4. „jak to się robi” czyli „ z każdym da się zrobić polityka”
5. Ekstremalna metamorfoza Andrzeja Leppera – od polityka-magika
6. Podsumowanie : „Kto mieczem wojuje…”
„Fenomen” Krzysztofa Kononowicza, czyli : „Żeby nie było niczego” – Urszula Glińska, Karol Tatarzyński
1. Uwagi wstępne
2. Kim jest polityk?
3. Siła mediów
4. Siła ludzi – spin doktorzy
5. Siły wizerunku
6. Siła wypowiedzi
7. Podsumowanie
Symbolika jabłka w kampanii samorządowej w Polsce w 2006 roku – Urszula Glińska, Urszula Szewczyk
1. Uwagi wstępne
2. Odsłona pierwsza: jabłko w rękach Pis
3. Symbol jabłka w kulturze i tradycji europejskiej
3.1. Jabłko jako symbol grzechu
3.2. Jabłko jako symbol władzy królewskiej
3.3. Jabłko jako mitologiczny symbol niezgody
3.4. Jabłko jako symbol Nowego Jorku – „Big Apple”
3.5. Jabłko jako symbol nowej idei Newtona
3.6. Jabłko jako symbol rodzinnego pokrewieństwa
4. Podsumowanie
5. Post scriptum: „budząca” riposta PO
Bibliografia
|
