Praca profesora Z. Bloka jest w istocie opisowo-analitycznym podsumowaniem szesnastu lat doświadczeń z transformacja systemową w Polsce i jako taka wpisuje się znakomicie w aktualne dyskusje naukowe, intelektualne i polityczne (...). Stanowi istotny wkład do wiedzy na temat przemian społecznych, ekonomicznych i politycznych w Polsce w okresie po 1989 roku. Jest wartościowa z naukowego i społecznego punktu widzenia, napisana dobrym językiem naukowym, ale - co warto podkreślić - zrozumiałym także dla ewentualnych czytelników spoza środowiska badaczy transformacji. W szczególności będzie bardzo pouczającą lekturą dla studentów i doktorantów politologii, socjologii i ekonomii. Powinna też zainteresować badaczy procesów zmian społecznych.

Spis treści

Rozdział I  System polityczny typu stalinowskiego

1. Sposoby artykulacji interesów społecznych
2. Definiowanie i praktyka rozwiązywania konfliktów społecznych
3. Stopień scentralizowania sposobu kierowania społeczeństwem
4. Proces podejmowania decyzji politycznych
5. Sposoby legitymizowania systemu

Rozdział II. System ekonomiczny typu stalinowskiego
1. Sposoby definiowania
2. Istota i cechy systemów ekonomicznych
3. Struktura i otoczenie systemu ekonomicznego w stalinowskim modelu socjalizmu
4. Powstanie i ewolucja polskiego systemu ekonomicznego w latach 1944-1989

Rozdział III. Mechanizm destrukcji funkcji systemowych
1. Rynek jako czynnik identyfikacji cech systemowych
2. Między autorytaryzmem a totalitaryzmem systemowym
3. Typologia funkcji systemowych w państwach obozu radzieckiego

Rozdział IV. Sposoby pojmowania i definiowania transformacji systemowej
1. Wielkie eksperymenty społeczne
2. Dylematy terminologiczne - próba zaadaptowania istniejących pojęć
3. Poszukiwanie nowej kluczowej kategorii opisu procesu
4. Możliwości adaptowania obcych doświadczeń

Rozdział V. Transformacja systemu politycznego
1. Istota konwersji i rekonwersji funkcji systemowych
2. Dylematy w sferze wyboru wartości aksjologicznych, doktryny i programu
3. Proces transformacji władzy centralnej
4. Decentralizacja władzy politycznej - samorządność

Rozdział VI. Transformacja systemu ekonomicznego
1. Wprowadzenie - założenia i definicje
2. Reformy okresu przed transformacyjnego
3. Stabilizacja i liberalizacja gospodarki
4. Restrukturyzacja gospodarki
5. Prywatyzacja
6. Konfliktowość procesu budowy gospodarki rynkowej

Rozdział VII. Społeczeństwo obywatelskie w III RP - ciągłość czy restauracja?
1. "Społeczeństwo obywatelskie" jako kategoria teoretyczna i empiryczna
2. Powstanie i losy polskiego społeczeństwa obywatelskiego w okresie I i II RP
3. Próby upaństwowienia "społeczeństwa obywatelskiego" w okresie PRL-u
4. Społeczeństwo obywatelskie w III RP

Zakończenie
1. W poszukiwaniu teorii transformacji
2. Refleksja teoretyczna nad przebiegiem transformacji