Moraskie kratery zostały wykształcone w obrębie rzeźby młodoglacjalnej, obfitującej w drobne bezodpływowe zagłębienia, powszechnie interpretowane jako wytopiska. Taką też genezę przypisuje się w niektórych publikacjach moraskim kociołkom. Autor niniejszej publikacji zgromadził sporo istotnych argumentów wskazujących na ich impaktowe pochodzenie. W świetle wyników osiągniętych w Morasku wolno sugerować, że wśród powszechnych na obszarach rzeźby polodowcowej drobnych zagłębień wytopiskowych znajdują się nie tylko wytopiska, ale także meteorytowe kratery. Udowodnienie tego nastręcza istotnych trudności, między innymi dlatego, że aż ~ 80% spadających meteorytów stanowią obiekty kamienne, niemal niemożliwe do rozpoznania bez przeprowadzenia żmudnych badań mineralogicznych. Sprawca pozostaje wówczas anonimowy. Trudności w odróżnieniu kraterów od wytopisk polegają także na topograficznym podobieństwie. O możliwości kształtowania pojedynczych i zespołów kraterów współcześnie, jak również w nieodległej przeszłości, świadczy np. zdarzenie Sichote – Alinskie bądź interpretacje zawarte w pracy Firestone i inni (2007). Jeszcze trudniej szczególnie w skałach sypkich i mało zwięzłych, jest udowodnić obecność kraterów kopalnych.

Obecność pozaziemskiej materii magnetycznej oraz geologiczne i geomorfologiczne skutki jej upadku czynią z okolic Moraska bardzo interesujący, a jednocześnie ważny obiekt przyrodniczy. W świetle wiedzy autora, na całym globie udokumentowano zaledwie kilkanaście (<20) miejsc, w których istnieje taki kompleksowy zapis, w postaci niewątpliwej obecności obcej materii oraz elementów rzeźby wytworzonej w skutek impaktu.

Spis treści

• Wiarygodność opisu upadku Meteorytu Morasko w kontekście wybranych dokumentów opisujących podobne zdarzenia impaktowe

• Historia oraz obecny stan wiedzy o moraskiej materii metalicznej

• Główne rysy rzeźby i budowy geologicznej wschodniego otoczenia Moraskiej Góry

• Morfogeneza morsaskiego obszaru

• Pochodzenie moraskiej materii metalicznej

• Wybrane aspekty symetrycznych zagłębień bezodpływowych z północnej części Rezerwatu Meteoryt Morasko

• Dane palinologiczne i datowania radiowęglowe

• Datowania luminescencyjne jako kryterium rozpoznawania moraskich impaktów

• Mikrometeoryty i pyły pozaziemskie

• Zakończenie

• Podziękowania

• Przypisy

• Literatura

• Aneks