Analiza konstrukcji podatkowych normujących opodatkowanie majątku podmiotów wyznaniowych wymagała zdefiniowania pojęć „kościół” i „związek wyznaniowy”. Definicja przyjęta na potrzeby pracy zakłada, że termin „kościół” używany jest na oznaczenie wszelkich organizacji religijnych. To forma zewnętrznego rozwoju organizacji religijnych, charakteryzująca się przede wszystkim formalnie ustaloną hierarchiczną strukturą, daleko posuniętą standaryzacją kultu systematyzacją doktryny religijnej. Nazwa ta z reguły przyjęta jest dla religii chrześcijańskich. Natomiast związek wyznaniowy to wszelka wspólnota o charakterze religijnym. Oznacza to, że zarówno kościół, jak i inne związki wyznaniowe są organizacjami religijnymi, a kościół jest szczególnym rodzajem związku wyznaniowego. Wyróżnienie kościołów spośród różnych związków wyznaniowych nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji prawnych. Brak jest bowiem unormowań, które przyznawały by kościołom uprawnienia, które nie są przewidziane wobec innych związków wyznaniowych. Z tych też względów w temacie publikacji posłużono się pojęciem „kościoły i inne związki wyznaniowe”.

WYKAZ SKRÓTÓW

WSTĘP

1. ISTOTA PODATKÓW MAJĄTKOWYCH

   1. Pojęcie majątku

   2. Geneza opodatkowania majątku

   3. Systematyka podatków majątkowych

   4. Kontrowersje wokół potrzeby opodatkowania majątku – wady i zalety podatków majątkowych

   5. Podatki majątkowe w systemie polskiego prawa majątkowego

      1. Uwagi ogólne

      2. Rys historyczny

      3. Obecnie obowiązujące konstrukcje podatków majątkowych

         1. Podatki obciążające władanie majątkiem

         2. Opodatkowanie niezawodowego obrotu majątkiem

         3. Podatki obciążające nieodpłatny przyrost majątku

   6. Opodatkowanie majątku w wybranych krajach Unii Europejskiej

      1. Uwagi ogólne

      2. Podatki majątkowe we francuskim systemie podatkowym

      3. Podatki majątkowe w systemie podatkowym Republiki Federalnej Niemiec

2. PODSTAWY PRAWNE OPODATKOWANIA MAJĄTKU KOŚCIOŁÓW I INNYCH ZWIĄZKÓW WYZNANIOWYCH

   1. Pojęcie kościoła i związku wyznaniowego

   2. Problematyka majątku kościołów i innych związków wyznaniowych

      1. Podstawa uprawnień majątkowych kościołów i innych związków wyznaniowych

      2. Uznanie praw majątkowych kościołów i innych związków wyznaniowych

      3. Geneza majątku kościelnego. Pojęcie „dóbr martwej ręki”

      4. Przejęcie przez państwo „dóbr martwej ręki”

      5. Rewindykacje majątków kościołów i innych związków wyznaniowych

   3. Konstytucyjne zasady określające formy regulacji stosunków państwo – kościół

   4. Równouprawnienie kościołów i innych związków wyznaniowych

   5. Zasada powszechności opodatkowania a opodatkowanie majątku kościołów i innych związków wyznaniowych

   6. Kościoły i inne związki wyznaniowe jako podatnicy podatków majątkowych

3. EWOLUCJA OPODATKOWANIA MAJĄTKU KOŚCIOŁÓW I INNCH ZWIĄZKÓW WYZNANIOWYCH PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ

   1. Uwagi ogólne

   2. Ewolucja opodatkowania władania majątkiem

      1. Opodatkowanie władania nieruchomościami innymi niż rolne i leśne w latach 1945 – 2002

      2. Opodatkowanie władania nieruchomościami rolnymi i leśnymi w latach
         1945 – 2002

      3. Opodatkowanie władania środkami transportowymi w latach 1945 – 2002

   3. Ewolucja opodatkowania nieodpłatnego przyrostu majątku w latach 1945 – 1991

   4. Ewolucja opodatkowania obrotu majątkiem nie związanego z prowadzoną przez kościoły i inne związki wyznaniowe działalnością gospodarczą w latach 1945 – 2000

4. OPODATKOWANIE WŁADANIA MAJĄTKIEM PRZEZ KOŚCIOŁY I INNE ZWIĄZKI WYZNANIOWE

   1. Opodatkowanie władania nieruchomościami innymi niż rolne i leśne

      1. Zwolnienie od podatku od nieruchomości na mocy tzw. ustaw kościelnych

         1. Uwagi ogólne

         2. Przesłanki wprowadzenia zwolnienia od podatku od nieruchomości

         3. Podmiotowy i przedmiotowy zakres zwolnienia od podatku od nieruchomości

         4. Opodatkowanie nieruchomości zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej

         5. Opodatkowanie budynków zajętych na prowadzenie niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej

         6. Problematyka opodatkowania budynków mieszkalnych

         7. Problematyka opodatkowania gruntów pod kościołami

         8. Zwolnienie od podatku a obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości

      2. Ulgi w podatku od nieruchomości

      3. Zwolnienie od podatku od nieruchomości stanowione przez rady gminy (miast)

      4. Opodatkowanie nieruchomości zajętych na prowadzenie działalności pożytku publicznego przez osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów tzw. ustaw kościelnych

         1. Uwagi ogólne

         2. Pojęcie działalności pożytku publicznego

         3. Uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego

         4. Rodzaje działalności pożytku publicznego

         5. Problem opodatkowania nieruchomości zajętych na odpłatną działalność pożytku publicznego

         6. Opodatkowanie nieruchomości zajętych na nieodpłatną działalność pożytku publicznego

      5. Obowiązki ciążące na kościelnych osobach prawnych jako podatnikach od nieruchomości

   2. Pozostałe podatki obciążające władanie majątkiem władanie majątkiem przez kościoły i inne związki wyznaniowe

      1. Opodatkowanie władania nieruchomościami rolnymi i leśnymi

      2. Opodatkowanie władania środkami transportowymi

5. OPODATKOWANIE NIEODPŁATNEGO PRZYROSTU MAJATKU KOŚCIOŁOW I INNYCH ZWIĄZKÓW WYZNANIOWYCH

   1. Uwagi ogólne

   2. Nieodpłatny przyrost majątku jako przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

   3. Zwolnienia od podatku dochodowego

      1. Przesłanki wprowadzenia zwolnienia od podatku dochodowego

      2. Zwolnienie dochodów kościelnych osób prawnych z niegospodarczej działalności statusowej

      3. Problematyka zwolnienia od podatku dochodowego dochodów kościelnych osób prawnych z tzw. pozostałej działalności

         1. Uwagi ogólne

         2. Pojęcie środków przeznaczonych na cele kultu religijnego

         3. Definicja środków przeznaczonych na działalność charytatywno – opiekuńczą

         4. Zakres pojęcia dochodów przeznaczonych na cele naukowe i oświatowo – wychowawcze

         5. Warunki stosowania zwolnienia od podatku dochodowego – przeznaczenie a wydatkowanie dochodu

      4. Zwolnienie od podatku dochodowego dochodów spółek, których jedynymi udziałowcami (akcjonariuszami) są kościelne osoby prawne

      5. Zwolnienie od podatku dochodowego a obowiązek składania deklaracji na podatek

   4. Zwolnienie od podatku dochodowego kościelnych organizacji pożytku publicznego

6. OPODATKOWANIE OBROTU MAJĄTKIEM NIE ZWIĄZANEGO Z PROWADZONĄ PRZEZ KOŚCIOŁY I INNE ZWIĄZKI WYZNANIOWE DZIAŁALNOŚCIĄ GOSPODARCZĄ

   1. Uwagi ogólne

   2. Przesłanki wprowadzenia zwolnień podatku od czynności cywilnoprawnych

   3. Zakres zwolnienia kościelnych osób prawnych od podatku od czynności cywilnoprawnych unormowanego w tzw. ustawach kościelnych

   4. Zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych kościelnych organizacji pożytku publicznego

   5. Obowiązki ciążące na kościelnych osobach prawnych jako podatnikach podatku od czynności cywilnoprawnych

WNIOSKI

LITERATURA

Opracowania

Wykaz aktów prawnych

Wykaz orzeczeń

Pisma Ministerstwa Finansów