Tematyka publikacji dotyczy problemów ekologii związanych z emisją z emisją tlenków azotu NOx przez silniki wysokoprężne które stanowią podstawowe źródło napędu w transporcie drogowym, ale także kolejowym i wodnym. Tworzenie składników toksycznych w silnikach spalinowych jest zjawiskiem nierozłącznie związanym z procesem spalania, którego przebieg determinuje też wiele innych parametrów silnika, takich jak: moc i moment gotowy, sprawność, zużycie paliwa, hałas itp. Dlatego podstawową metodą ograniczenia emisji związków toksycznych w spalinach oraz kształtowaniu parametrów użytkowych silnika jest odpowiednie sterowanie przebiegiem procesu spalania. Wśród wielu sposobów modyfikowania procesu spalania w silnikach wysokoprężnych z wtryskiem bezpośrednim zasadniczym i najbardziej efektywny jest oddziaływanie na przebieg wtrysku paliwa. Celem publikacji jest zatem przedstawienie szczegółowego matematycznego modelu zależności pomiędzy wtryskiem paliwa a spalaniem i wydzielaniem się tlenków azotu, który może być stosowany jako narzędzie do symulacji numerycznej analizowanych procesów.

W pierwszej części scharakteryzowano tlenki azotu NOx pod względem ich oddziaływania na środowisko naturalne oraz przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat wpływu niektórych parametrów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych silników wysokoprężnych na wielkość emisji NOx. Szczególną uwagę zwrócono na wtrysk paliwa jako proces, za którego proces, za którego pomocą można oddziaływać na zawartość NOx w spalinach. W dalszej części przedstawiono koncepcję i implementację dwustrefowego, quasi-wymiarowego modelu matematycznego do opisu procesu spalania i wydzielania NOx w silniku wysokoprężnym, gdzie główną daną wejściową modelu stanowi przebieg wtrysku paliwa. Taka konstrukcja pozwala na numeryczną analizę przedmiotowego zagadnienia. Poprawność modelu matematycznego została zweryfikowana eksperymentalnie na hamownianym stanowisku badawczym dla jednocylindrowego silnika wysokoprężnego z wtryskiem bezpośrednim.

Publikacja adresowana jest dla studentów, inżynierów i naukowców zajmujących się zagadnieniami optymalizacji procesów roboczych silników spalinowych w aspekcie poprawy ich właściwości użytkowych i ekologicznych, w szczególności obniżenia poziomu emisji NOx.