Wstęp
Niniejszy zbiór zawiera szesnaście
rozpraw i artykułów poświęconych twórczości Juliusza
Słowackiego, głównie zaś dramatom i liryce.
Powstawały one w latach 1955-1999,
czyli niemal 45 lat. Przeważnie w obiegu naukowym, ale także, w
przypadku dramatu Kordian - popularnonaukowym.
Autor zajmował się ponad 30 lat
najwybitniejszym dramatem Słowackiego. Poświęcił temu dramatowi
osobną książkę, a także opracował jego edycję w obu
ossolińskich seriach "Biblioteka Narodowa" i "Nasza
Biblioteka". Jest to jednak tekst skłaniający do refleksji i
do nowych poszukiwań. Ich owocem jest sześć pierwszych rozpraw
poświęconych różnym elementom tego wielkiego dramatu - m. in.
jego szkolnej recepcji.
Zdaniem niektórych badaczy Kordian był
pierwszą częścią trylogii poświęconej powstaniu listopadowemu i
przyczynom jego klęski, a dalszymi częściami stały się kolejno
Balladyna i Lilla Weneda. Stąd też rozprawy o motywie korony w
Balladynie oraz o trylogii dramatycznej poety. Istotnym tematem
omawianych dramatów była historia - ważny wątek i problem
twórczości epoki romantyzmu. Tej problematyce poświęcona jest
rozprawa o historii w polskim dramacie romantycznym. Uwagi o tym
gatunku uzupełniają rozprawy poświęcone nie dokończonym dramatom
poety: Beniowski i Fantazy.
Liryka Słowackiego - to kolejny obszar
tematyczny niniejszego zbioru. Autor przedstawia tutaj najpierw
analizę dwóch, różnych problemowo, wielkich liryków poety. To z
jednej strony historiozoficzny Rzym, z drugiej, egzystencjalna, pełna
tęsknoty za krajem elegia Rozłączenie. Trzeci z utworów
lirycznych, tyrtejsko-niepodległościowy Testament mój - został
przedstawiony na obszernym tle dziejów gatunku wierszy - testamentów
przed Słowackim, a z drugiej strony z uwzględnieniem recepcji
omawianego utworu poety w liryce polskiej, aż do czasów
najnowszych. Z kolei rozprawa poświęcona toposowi domu rodzinnego
poświęcona jest istotnemu tematowi listów poety do matki. Całość
zamyka omówienie miejsca poety w naszej
współczesności.
Dramat romantyczny i liryka epoki -
znajdują się na liście lektur szkolnych obowiązującego dziś
kanonu licealnego. Rozprawa o toposie domu przybliża nam z kolei
biografię poety - w szczególności relację między synem a matką.
Sądzę, że omawiany zbiór służyć będzie nie tylko
specjalistom.
Spis treści
- Kordian - uwagi o tragizmie postaci
bohatera
- Kordian - drogi i bezdroża w
konstrukcji losu tytułowego bohatera
- Czas i przestrzeń w Kordianie
- Dramat wyobraźni (gawęda o Kordianie)
- Kordian - oblicza heroizmu i ich
dramaturgiczne konsekwencje
- Dramaty Juliusza Słowackiego w tekstach
programujących nauczanie w szkole średniej lat 1945 - 1980 (ze
szczególnym uwzględnieniem Kordiana)
- O motywie korony w Balladynie
- Wanda z gór. Postać Wandy w dramacie
polskim I połowy XIX wieku ze szczególnym uwzględnieniem dramatu Juliusza Słowackiego Beniowski
- U źródeł Fantazego
- Historia w „trylogii dramatycznej”
Juliusza Słowackiego o powstaniu listopadowym
- Historia w polskim dramacie
romantycznym (A. Mickiewicz, J. Słowacki, Z. Krasiński, C. Norwid)
- Rzym - elegia dramatyczna Juliusza
Słowackiego
- Rozłączenie Juliusza Słowackiego w
kontekście literackich obrazów nostalgii poety
- Poetyckie testamenty liryczne. Uwagi
wokół wiersza Testament mój Juliusza Słowackiego
- Utracony dom w listach Juliusza
Słowackiego do matki
- Słowacki - nasz współczesny
