Wstęp

Wśród obecnie użytkowanych w Polsce obiektów budowlanych są jeszcze takie, które wzniesiono w wieku XIX lub na początku dwudziestego stulecia. W obiektach tych, obok mostów, spotkać można dość często żelazne elementy konstrukcyjne, takie jak belki i podciągi stropowe, dźwigary dachowe i balkonowe, podpory słupowe, itp. Tego rodzaju elementy występują przede wszystkim w budynkach o charakterze magazynowym, produkcyjnym, handlowym i mieszkalnym. Wieloletni okres eksploatacji tych obiektów, osłabionych często wskutek uszkodzeń wojennych, powoduje potrzebę przeprowadzenia gruntownych prac remontowych i modernizacyjnych. W podejmowaniu takich przedsięwzięć wiele trudności nastręcza z reguły ocena nośności zachowanych, żelaznych elementów konstrukcyjnych, jak też ich naprawa bądź konieczne wzmocnienia. Trudności te wynikają głównie z braku miarodajnych informacji o samym tworzywie żelaznym i jego parametrach wytrzymałościowych. Niekiedy kształt i proporcje wymiarowe zachowanych elementów odbiegają wyraźnie od znanych kształtowników i półwyrobów, co dodatkowo utrudnia ustalenie ich nośności.
W książce wykorzystano dane zawarte w referacie Kazimierza Czaplińskiego "Konstrukcje budowlane z dawnych tworzyw żelaznych" prezentowanym na XXIII Ogólnopolskich Warsztatach Pracy Projektanta Konstrukcji, Szczyrk 5–8 marca 2008.

Spis treści

1. Żelazne tworzywa konstrukcyjne w historycznym rozwoju
   1. Terminologia
   2. Wytwarzanie surówki
   3. Wytwarzanie żelaza i stali
      1. Wytwarzanie żelaza ciągliwego
      2. Wytwarzanie stali
2. Konstrukcyjne zastosowanie tworzyw żeliwnych
   1. Właściwości tworzyw żeliwnych
   2. Obliczanie elementów
3. Zastosowanie i właściwości żelaza kowalnego
   1. Dawne gatunki stali zlewnych produkowanych w Niemczech
   2. Węglowa stal zlewna
4. Zlewne stale o podwyższonej wytrzymałości
5. Stale konstrukcyjne stosowane w II RP
6. Gatunki żelaza i stali stosowane do zbrojenia betonu
   1. Początki zbrojenia
   2. Gatunki żelaza stosowane do zbrojenia betonu
   3. Rodzaje prętów i elementów zbrojeniowych
   4. Identyfikacja zbrojenia
7. Ocena nośności elementów wykonanych z dawnych tworzyw żelaznych
8. Składniki stopowe. Procesy starzenia się, spawalność, udarność
   1. Wpływ składników stopowych
   2. Procesy starzenia się
   3. Ocena spawalności
   4. Udarność
9. Zasady użytkowania elementów stalowych pozyskanych z rozbiórki
   1. Zalecenia norm polskich
   2. Wpływ ubytków korozyjnych
   3. Zalecenia przepisów niemieckich
10. Przykłady
    1. Zbiornik typu Inzego w Oławie
    2. Zbiornik z dnem podwieszonym w Jaworze
11. Tablice dotyczące dawnych kształtowników
    1. Dwuteowniki
    2. Ceowniki
    3. Kątowniki
    4. Wymiary i nośność słupów żeliwnych o przekroju okrągłym
    5. Współczynniki wyboczeniowe

Piśmiennictwo