Współczesne szkolnictwo katolickie Polski, Niemiec i Francji odgrywa ważną rolę edukacyjną, społeczną i kulturową, a dowodzą tego historyczny i aktualny dorobek, potrzeby oświatowe społeczeństw, jego tradycje, doświadczenia oraz miejsce w systemach edukacyjnych wybranych państw. Podejmując próbę ukazania stanu i charakteru średniego szkolnictwa katolickiego, należało wyeksponować historyczny związek tego szkolnictwa z katolicką tradycją i kulturą poszczególnych państw, zwłaszcza że każde zjawisko społeczne, percypowane w sferze intelektualnej, przebiega w określonym kontekście kulturowym. Jeśli chodzi o Polskę, to II Rzeczpospolita (19181939) stanowiła ostatni historyczny i kulturowy etap nieprzerwanej i nieskrępowanej działalności prywatnego sektora edukacyjnego, aż do wybuchu II wojny światowej. Jest on przedstawiony w literaturze przedmiotu przez badaczy zajmujących się tematyką oświatową, w tym wypadku edukacyjną, wychowawczą i prawną. Do badaczy tych należą m.in.: S. Bross, E. Walewander, E. Kabat, E. Balawajder, J. Krukowski, H. Misztal, F. Lempa, F.J. Mazurek, S. Majewski, L. Adamczuk, W. Zdaniewicz, R. Włodkowski. Mimo to wymieniona problematyka okresu międzywojennego nie została uwzględniona w mojej publikacji. Zadecydowała o tym przede wszystkim przyjęta w tytule dysertacji cezura czasowa.
W niniejszej publikacji przedstawiam stan średniego szkolnictwa katolickiego po 1945 roku w wybranych państwach Europy Zachodniej, współtworzących w przyszłości struktury Unii Europejskiej. Wybrane zostały do tego: Polska, Francja i Niemcy jako kraje lokalizowane w obszarze wielowiekowej kultury zachodniej - łacińskiej. Drugim problemem empirycznym była próba ukazania na europejskim tle reaktywowania, rozwoju i dokonań polskich średnich szkół katolickich po roku 1989, w sytuacji powrotu Polski do zachodniej tradycji kulturowej.
Już na początku dociekań empirycznych, w pierwszym etapie badań (czas do 1989 roku), elementarne trudności powodował ograniczony dostęp do literatury źródłowej. Materiały archiwalne, nieliczne, znajdujące się w archiwach państwowych, zostały już na ogół zbadane i opublikowane przez autorów monografii. Pozostała część dokumentacji dotyczącej szkół katolickich znalazła się w rękach prywatnych.

Spis treści:

Wstęp

CZĘŚĆ 1. Tendencje przemian w szkolnictwie polskim, niemieckim i francuskim w latach 1945-1989

Rozdział I. Szkolnictwo w Polsce po II wojnie światowej
1. Sytuacja polityczna, społeczna i ekonomiczna po 1945 r
2. Stan szkolnictwa publicznego i niepublicznego
3. Społeczne i prywatne szkolnictwo niepubliczne

Rozdział II. Szkolnictwo katolickie w Polsce w latach 1948-1989
1. Reformy edukacji szkolnej
2. Polityka państwa wobec Kościoła i szkolnictwa katolickiego
3. Sytuacja szkolnictwa katolickiego w latach 1948-1989

Rozdział III. Szkolnictwo katolickie w Niemieckiej Republice Federalnej
i Francji po II wojnie światowej
1. Odbudowa szkolnictwa a reformy szkolne
2. Miejsce szkolnictwa katolickiego w systemach szkolnych krajów związkowych Republiki Federalnej Niemiec i Francji
3. Katolickie organizacje oświatowe w Republice Federalnej Niemiec i Francji
4. Szkolnictwo katolickie Polski, Republiki Federalnej Niemiec i Francji wobec procesu dezintegracji Europy po II wojnie światowej - uwagi końcowe

CZĘŚĆ 2. Polskie szkolnictwo katolickie wobec procesów integracyjnych w Europie

Rozdział I. Edukacja w procesie ustrojowych przemian państwa polskiego
1. Transformacja polityczna, społeczna i ekonomiczno-administracyjna po 1989 roku
2. Struktura szkolnictwa i jego zadania w programie reform oświatowych lat dziewięćdziesiątych
3. Katolickie organizacje oświatowe i ich udział w reformie szkolnictwa
4. Sytuacja szkolnictwa katolickiego w Polsce w latach 1989-2000

Rozdział II. Tendencje w europejskim szkolnictwie katolickim u progu XXI wieku
1. Geneza instytucji europejskich a tendencje integracyjne
2. Powstanie europejskich organizacji oświatowych. Edukacja laicka i katolicka
3. Priorytety, standardy i programy edukacyjne Unii Europejskiej
4. Projekty edukacyjne średnich szkół katolickich w polityce oświatowej Unii Europejskiej
5. Szkolnictwo katolickie wobec nowych wyzwań edukacyjnych i zagrożeń

Zakończenie
Aneks
Bibliografia