Nie jest obojętne, za pomocą jakich pojęć dokonuje człowiek oglądu i rozpoznawania rzeczywistości. Poziom ogólności, zakres pojęć i ich wzajemnie powiązanie tworzą narzędzie gromadzenia wiedzy o otoczeniu bliższym i dalszym, dają też określone tym możliwości komunikowania, odbierania i przekazywania informacji o różnym charakterze.
Nabywanie pojęć jest procesem całożyciowm, choć w określonych etapach życia bywa mniej lub bardziej intensywne i dotyczy wybranych, znaczących w danym czasie zakresów aktywności człowieka. Sposób jednak gromadzenia i przetwarzania informacji w pojęcia i sądy jest nieobojętny dla tworzącego się aparatu pojęciowego. Chaotyczne, przypadkowe gromadzenie nie prowadzi do strukturalizowania wiedzy. Wprawdzie za pomocą i takiego narzędzia człowiek może dostrzegać wiele szczegółów, lecz trudno widzieć je w obrazie całościowym. Nie jest to sposób ułatwiający refleksyjną analizę rzeczywistości. Dlatego porządkowanie informacji, wiadomości, doznań, czy szerzej ujmując, doświadczeń intelektualno - społecznych, które znajdują najistotniejsze miejsce w planowej edukacji, daje człowiekowi lepsze narzędzie do tego, by więcej widział, silniej odczuwał, lepiej rozumiał. Na myśl przychodzą tu słowa Paracelsusa: ?Ten, kto nic nie wie, nic nie kocha. Ten, kto nic nie robi, nic nie rozumie. Ten, kto nic nie rozumie, jest nic niewart. Ale ten, kto rozumie, również kocha, zauważa, widzi... Im więcej wiedzy wiąże się z jakimś przedmiotem, tym większa jest miłość... Kto wyobraża sobie, że wszystkie owoce dojrzewają w tym samym czasie co poziomki, nic nie wie o winogronach"

Spis treści:

WSTĘP

CZĘŚĆ I. SPOŁECZNE INTERESY KULTURY

Rozdział I. Wyznaczniki edukacji kulturalnej
1. Wspólnota idei i ideologii
2. Religijność współczesnego społeczeństwa
3. Społeczny wymiar edukacji
4. Polityczne i kulturowe uwarunkowania kształtu edukacji

Rozdział II. Tożsamość narodowa i obywatelstwo świata jako wartości krańcowe w edukacji kulturalnej
1. Patriotyzm i powinności obywatelskie
2. Edukacja regionalna: dziedzictwo kulturowe i interpretacje rzeczywistości
3. Idea wielokulturowości
4. Globalizacja i europejskość w edukacji jako poszukiwanie wartości wspólnych

CZĘŚĆ II. RAMY INDYWIDUALNYCH WYBORÓW KULTURALNYCH

Rozdział I. Edukacja jako tworzenie płaszczyzn porozumienia kulturowego
1. Edukacyjne szanse człowieka według koncepcji psychologicznych
2. Światopogląd w kulturze a orientacje życiowe
3. Sposób udziału w kulturze a znaczenie przypisywane edukacji
4. Język jako środek i obszar kulturowej komunikacji
5. Szczególny indywidualny i społeczny sens edukacji artystycznej

Rozdział II. Kształtowanie się kompetencji kulturowej i kulturalnej
1. Istota kompetencji kulturowej i kulturalnej
2. Wychowanie do wartości jako przygotowanie do wyborów
3. Otoczenie człowieka a wpływy edukacyjne
4. Przedmiotowość i podmiotowość jako wyznaczniki indywidualnego udziału w kulturze

ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA