Lata dziewięćdziesiąte XX wieku zaznaczyły się w Polsce zmianami w polityce i gospodarce. Po czterdziestu pięciu latach centralnego planowania kraj nasz, zmieniając system polityczny, rozpoczął trudną drogę przechodzenia do gospodarki rynkowej. Takie przeobrażenia polityczne i gospodarcze spowodowały konieczność zmian w zachowaniach jednostek i grup. W gospodarce centralnie planowanej podmioty gospodarcze napotykały w działaniu bariery podażowe - mając określone środki finansowe nie mogły zrealizować zakupów, bowiem ograniczenia na rynku dóbr i usług nie pozwalały zaopatrzyć się w te dobra. Rynek producenta niemal we wszystkich dziedzinach gospodarowania powodował również, że prawie każdy towar znajdował swojego nabywcę. Takie zachowania podmiotów gospodarczych nie wymagały też specjalnego wysiłku uczestników organizacji. Zmiana ustroju gospodarczego, przechodzenie i dochodzenie do gospodarki rynkowej zmusiła podmioty gospodarcze i jednostki do przedsiębiorczości. Rozpoczął się niezmiernie trudny okres dostosowawczy.
Specjaliści z zakresu zarządzania zwracają uwagę, że zmiany w organizacji każdego systemu gospodarczego napotykają określone bariery, których przezwyciężenie wymaga mobilizacji sił i środków, i to zarówno w dziedzinie materialnej (finansowych i technicznych), jak i organizacyjno-społecznej.

Spis treści:

Wstęp (S. Sokołowska)

Rozdział I. Metodyka badań (S. Sokołowska)
1. Problemy badawcze, cel opracowania, postawione tezy
2. Cel, przedmiot i metody badań empirycznych
3. Charakterystyka badanych zbiorowości

Rozdział II. Zmiany w rolnictwie polskim w latach dziewięćdziesiątych (A. Bisaga)
1. Rolnictwo polskie u progu gospodarki rynkowej
2. Rzeczowe i instytucjonalne skutki procesów transformacyjnych w rolnictwie. Etapy przemian
3. Aktywna prywatyzacja rolnictwa państwowego
4. Problemy rozwoju rolnictwa indywidualnego na Opolszczyźnie w latach dziewięćdziesiątych - ważniejsze zagadnienia
5. Wnioski

Rozdział III. Infrastrukturalne uwarunkowania funkcjonowania rolnictwa indywidualnego w województwie opolskim na tle kraju (A. Krawczyk)   
1. Infrastruktura wiejska jako czynnik rozwoju społeczno-gospodarczego wsi
2. Zmiany w wyposażeniu infrastrukturalnym wsi w Polsce w latach 1990-1999
3. Zmiany w wyposażeniu infrastrukturalnym wsi Opolszczyzny w latach 1991-2000
4. Wnioski

Rozdział IV. Tendencje zmian w organizacji rolnictwa indywidualnego Opolszczyzny w latach dziewięćdziesiątych (A. Bisaga)
1. Organizacja gospodarstw w latach 1990, 1992 i 1999
2. Ocena zmian w organizacji gospodarstw w latach dziewięćdziesiątych
3. Wnioski

Rozdział V. Rola samorządu wiejskiego na Opolszczyźnie w latach dziewięćdziesiątych (L. Płatkowska-Prokopczyk)
1. Znaczenie organizacji samorządowych na wsi w okresie zmian systemowych
2. Zakres działania organizacji samorządowych na wsi
3. Uczestnictwo rolników w samorządzie wiejskim w latach 1991 i 1992
4. Uczestnictwo rolników w samorządzie wiejskim w końcu lat dziewięćdziesiątych
5. Wnioski

Rozdział VI. Zmiany w zachowaniach produkcyjnych indywidualnych gospodarstw rolnych na Opolszczyźnie (S. Sokołowska)
1. Wpływ polityki rolnej państwa na zachowania produkcyjne rolników. Opinie rolników o polityce rolnej
2. Zachowania produkcyjne gospodarstw w świetle badań empirycznych
3. Wnioski

Zakończenie (S. Sokołowska)

Literatura
Spis tabel
Spis rysunków