Preskrypt na prawach rękopisu.
 
Szeroko rozumiana problematyka scaleń i wymian gruntów została przedstawiona na tle zagadnień rozwoju obszarów wiejskich. Opisano zarówno poszczególne etapy procesu scaleniowego, z uwzględnieniem jego aspektów ekologicznych i ekonomicznych, jak i szereg działań proponowanych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, będących instrumentem wspomagającym rozwój wielofunkcyjny wsi. Zaprezentowano także przykład możliwości zastosowania Systemów Informacji Przestrzennej przy opracowaniu projektu scaleniowego.
 
Spis treści:

1 WPROWADZENIE 
 
2. ROZWÓJ OBSZARÓW WIEJSKICH W POLSCE - MOŻLIWOŚCI I OGRANICZENIA (K. Sobolewska-Mikulska) 
 
3. PRACE SCALENIOWE - JAKO ELEMENT ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH (K. Sobolewska-Mikulska) 
3.1 ETAPY PROCESU SCALENIOWEGO 
3.1.1 ETAP 1. Przygotowanie obiektu do scalenia 
3.1.2 ETAP 2. Opracowanie założeń do projektu scalenia gruntów 
3.1.2.1 Organizacja przestrzeni rolniczej 
3.1.2.1.1 Obszary zintegrowanej produkcji rolnej 
3.1.2.1.2 Obszary okresowo użytkowane rolniczo 
3.1.2.1.2.1 Rolnictwo zrównoważone 
3.1.2.1.2.2 Rolnictwo ekologiczne 
3.1.2.1.2.3 Kształtowanie struktury użytków gruntowych 
3.1.2.1.2.3.1 Utrzymanie łąk ekstensywnych 
3.1.2.1.2.3.2 Utrzymanie pastwisk ekstensywnych 
3.1.2.1.2.3.3 Utrzymanie użytków ekologicznych 
3.1.2.1.3 Obszary intensywnej produkcji leśnej 
3.1.2.2. Ochrona środowiska oraz kształtowanie krajobrazu rolniczego 
3.1.2.2.1 Rozwiązania w zakresie ochrony środowiska z uwzględnieniem ochrony fauny i flory 
3.1.2.2.1.1 Ochrona gleb i wód 
3.1.2.2.1.2 Strefy buforowe 
3.1.2.2.1.3 Ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich 
3.1.2.2.1.4 Utrzymanie terenów otwartych w krajobrazie rolniczym 
3.1.2.2.1.4.1 Użytki przyrodnicze 
3.1.2.2.1.4.2 Usuwanie roślinności inwazyjnej 
3.1.2.2.1.5 Kształtowanie krajobrazu rolniczego 
3.1.2.2.1.5.1 Zalesienia gruntów 
3.1.2.2.1.5.2 Projektowanie granicy rolno-leśnej 
3.1.2.2.1.5.3 Priorytety planistyczne w przeznaczaniu kompleksów rolnych do zalesienia 
3.1.2.2.1.5.4 Międzynarodowy System Obszarów Chronionych NATURA 2000 
3.1.2.2.1.5.5 Projektowanie zadrzewień i zakrzewień śródpolnych 
3.1.2.3 Wydzielanie obszarów przyszłej zabudowy 
3.1.2.4 Wydzielanie terenów pod obiekty infrastruktury technicznej i społecznej 
3.1.2.5 Uporządkowanie sieci dróg transportu rolniczego 
3.1.2.5.1 Droga gruntowa transportu rolnego a granica polno-leśna 
3.1.2.6 Rozwój agroturystyki 
3.1.2.7 Ochrona dziedzictwa kulturowego 
3.1.3 ETAP 3. Szacunek porównawczy gruntów 
3.1.4 ETAP 4. Opracowanie projektu szczegółowego scalenia 
3.1.5 ETAP 5. Wyznaczenie projektu scalenia na gruncie 
3.1.6 ETAP 6. Okazanie projektu scalenia i zakończenie postępowania scaleniowego 
3.1.7 ETAP 7. Zagospodarowanie poscaleniowe 
3.1.8 ETAP 8. Opracowanie dokumentacji związanej z oceną oddziaływania projektu scaleniowego na środowisko 
3.1.8.1 Prawodawstwo unijne i polskie w zakresie środowiska i rozwoju obszarów wiejskich 
3.1.8.2 Kryteria oceny oddziaływania na środowisko rozwiązań projektu scalenia gruntów 
3.1.8.3 Obligatoryjność oceny rozwiązań projektu scalenia dla obszarów zintegrowanej produkcji rolnej 
3.1.8.4 Fakultatywność oceny rozwiązań projektu scalenia dla obszarów zintegrowanej produkcji rolnej 
3.1.8.5 Obligatoryjność oceny rozwiązań projektu scalenia dla obszarów okresowo użytkowanych rolniczo 
3.1.9 ETAP 9. Zestawienia rzeczowo - finansowe projektu 
 
4. PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2007-2013 JAKO INSTRUMENT WSPOMAGAJĄCY ROZWÓJ WIELOFUNKCYJNY WSI (A. Pułecka) 
4.1 Wybrane działania realizowane w ramach Osi 1: Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego 
4.1.1 Działanie: Renty strukturalne 
4.1.2 Działanie: Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa 
4.1.2.1 Schemat 1: Scalanie gruntów 
4.1.2.2 Schemat 2: Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi 
4.2 Wybrane działania realizowane w ramach Osi 2: Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich 
4.2.1 Działanie: Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) 
4.2.2 Działanie: Płatności dla obszarów Natura 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej 
4.2.2.1 Schemat 1: płatności dla obszarów Natura 2000 
4.2.2.2 Schemat 2: płatności związane z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej (Program wodnośrodowiskowy) 
4.2.3 Działanie: Program rolnośrodowiskowy 
4.2.4 Działanie: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne 
4.3 Wybrane działania realizowane w ramach Osi 3: Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej 
4.3.1 Działanie: Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej 
4.3.2 Działanie: Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej 
4.3.3 Działanie: Odnowa i rozwój wsi 
 
5. ZASTOSOWANIE SYSTEMÓW INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WE WSPOMAGANIU PROCESU PROJEKTOWEGO I DYSPOZYCJI TERENEM W PROJEKCIE ROZWOJU OBSZARU WIEJSKIEGO (A. Pułecka) 
5.1 Źródła danych 
5.2 Metoda 
5.3 Wyniki 
 
6. BIBLIOGRAFIA