Zeszyt edukacyjny pt. Podstawy geologii i geomorfologii został opracowany w Katedrze Gleboznawstwa i Ochrony Gleb UWM w Olsztynie, a jest przeznaczony jako pomoc dydaktyczna dla studentów studiów dziennych i zaocznych Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa. Może być także wykorzystany, w całości lub częściowo, przez studentów innych wydziałów realizujących przedmioty związane z geologią i geomorfologią. Przedmioty te, wchodzące w skład nauk o Ziemi, są bardzo rozległe i mają ścisłe powiązania z innymi naukami, w tym z gleboznawstwem. Stanowią podstawę i wstęp do innych przedmiotów związanych z ochroną i kształtowaniem środowiska. Zakres materiału odpowiada tematyce ćwiczeń aktualnie realizowanych w katedrze. W zeszycie przedstawiono tylko podstawowe informacje oraz praktyczne wskazówki niezbędne do wykonania ćwiczeń. Studiujący, w celu opanowania całości materiału niezbędnego do zdania egzaminu, powinni korzystać z informacji podawanych na wykładach oraz zawartych w innych obszerniejszych pracach. Publikacje wykorzystane przy opracowywaniu zeszytu edukacyjnego zestawiono w spisie literatury. Niektóre z podanych pozycji mogą być z powodzeniem wykorzystane przez studiujących do poszerzenia wiedzy. 
 
Spis treści:

Wstęp 
 
Ćwiczenie 1. Rozpoznawanie minerałów o największym znaczeniu skałotwórczym i glebotwórczym 
1.1. Wstęp 
1.2. Podstawowe pojęcia 
1.3. Cechy rozpoznawcze minerałów 
1.3.1. Właściwości morfologiczne 
1.3.2. Makroskopowe cechy optyczne 
1.3.3. Właściwości mechaniczne minerałów 
1.3.4. Inne cechy rozpoznawcze 
1.4. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 2. Podział i charakterystyka minerałów 
2.1. Geneza minerałów 
2.2. Klasyfikacja minerałów 
2.3. Charakterystyka krzemianów i glinokrzemianów 
2.4. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 3. Rozpoznawanie skal magmowych 
3.1. Podział i geneza skał 
3.2. Rozpoznawanie najbardziej pospolitych skał magmowych 
3.2.1. Struktura i tekstura skał magmowych 
3.2.2. KIasyfikacja skał magmowych 
3.2.3. Ważniejsze skały magmowe 
3.3. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 4. Skały osadowe 
4.1. Geneza skał osadowych 
4.2. Skały okruchowe (klastyczne) 
4.3. Podział skał osadowych 
4.4. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 5. Rozpoznawanie skal osadowych okruchowych 
5.1. Cechy strukturalne i teksturalne 
5.2. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 6. Skały organiczne 
6.1. Podział skał organicznych 
6.2. Struktury utworów organicznych 
6.3. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 7. Skały chemiczne, biochemiczne i organogeniczne 
7.1. Geneza skał chemicznych, biochemicznych i organicznych 
7.2. Skały węglanowe 
7.3. Skały żelaziste 
7.4. Skały solno-gipsowe 
7.5. Skały krzemianowe 
7.6. Skały fosforanowe 
7.7. Kaustobiolity 
7.8. Struktury i tekstury skal chemicznych, biochemicznych i organicznych 
7.9. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 8. Rozpoznawanie najbardziej pospolitych skal metamorficznych (przeobrażonych) 
8.1. Powstawanie skal metamorficznych i rodzaje metamorfizmu 
8.2. Struktura i tekstura skał metamorficznych 
8.3. Ważniejsze skały metamorficzne 
8.4. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 9. Mapy topograficzne, ich skala i treść. Wykonanie przekroju hipsometrycznego 
9.1. Podstawowe pojęcia 
9.2. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 10. Określanie spadków terenu na podstawie warstwic i przekroju hipsometrycznego 
10.1. Podstawowe pojęcia 
10.2. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 11. Mapy geologiczne, ich skala i treść. Określanie rodzaju, genezy i miąższości utworów czwartorzędowych 
11.1. Podstawowe pojęcia 
11.2. Przebieg ćwiczenia 
 
Ćwiczenie 12. Wykonanie przekroju geologicznego 
12.1. Podstawowe pojęcia 
12.2. Przebieg ćwiczenia 
 
Piśmiennictwo