Raczej trudno byłoby znaleźć kogoś, kto uważałby, że zajmowanie się brudnością i czystością rozumu jest czymś płonnym. Myśliciel nie byle jaki, Goethe, tak się wyraża: ?Co dzień mamy powody, by tłumaczyć sobie swoje doświadczenie [na poziomie zmysłowym] i oczyszczać ducha"'. Czytelnik łatwo się domyśli, że tytułem niniejszej książki nawiązuję do słynnego dzieła Kanta Krytyka czystego rozumu'. O tym, w jakim stopniu i w jakim sensie nawiązuję do niego, napiszę nieco później. Tutaj, we wstępie, chcę zwrócić uwagę na inne rzeczy. Zacznę od tego, że część pierwsza, druga i szósta niniejszej książki są najłatwiejsze. Kieruję je do każdego Czytelnika, także takiego, który nie miał do czynienia z tekstami filozoficznymi. Filozofowie profesjonaliści i intelektualiści nielubiący prostoty mogą zmierzać bezpośrednio do części trzeciej. Najtrudniejsza, ale za to chyba najwięcej wnosząca, jest część siódma - ostatnia.
Spis treści:
Słowo wstępne Część pierwsza. Brudność i czystość rozumu - wstępne określenia
Część druga. Sprzątanie umysłu za pomocą poszczególnych dyscyplin filozofii
I. Trochę precyzji - rozum w progach logiki, metodologii i filozofii języka 1. Definiowanie 2. Błędy myślenia 3. Probierz słów i myśli II. Czym człowiek jest, czym nie jest - rozum z wizytą u antropologów filozoficznych III. Jak poznawać, by poznawać - wietrzenie epistemologiczne 1. Badanie założeń myślenia 2. Jakim coś jest, jakim może być? - prawda 3. Porządkowanie kategorii myślenia i języka 4. Punkty widzenia, kryteria i czynniki uwzględniane przez umysł IV. Jeśli coś jest, to czym jest? - spojrzenie ontologiczne V. Trochę dobre, trochę złe, trochę ani dobre, ani złe - etyka VI. Co wzbudza upodobanie? - estetyka : VII. Wobec życia, wobec świata - filozofia życia i światopogląd
Część trzecia. Doświadczenie i akty mentalne
I. Czym jest doświadczenie? II. Akty mentalne, ich przedmioty i treść III. Empiriocentryzm i od-surowianie doświadczenia
Część czwarta. Krytyka nadmiaru ideologii i symplicytypów
I. Czym jest ideologia i dlaczego tak trudno jest pozbywać się jej? II. Ideologiczne rozumienie czystości i brudności III. Symplicytypy IV. Tropienie ideologii w różnych sferach życia V. Analiza postawy obrażania się ze względów światopoglądowych
Część piąta. Droga myślenia filozoficznego a droga medytacji
I. Koncepcja zanieczyszczenia w jodze i w buddyzmie II. Zmierzanie ku czystości umysłu według Krishnamurtiego III. Obrona przed brudnością w taoizmie, tantryzmie i epikureizmie IV. Dyskusja z Kantowskim pojęciem czystego rozumu V. Rola aktów transcendowania w oczyszczaniu umysłu VI. Uwaga o metafizyce
Część szósta. Powtarzanie czynności i rytuał a oczyszczanie umysłu
Część siódma. Jakim jest rozum, który można nazwać brudnym lub czystym? I. Architektonika umysłu II. Architektonika umysłu a problem nieuświadamiania sobie przez niego tego, co się w nim pojawia III. Kolejne doprecyzowanie pojęcia brudnego i czystego rozumu IV. Kiedy zabrudzenie umysłu jest akceptowalne, czyli o zabrudzeniu metodycznym V. Odmiany czystości i brudności Zakończenie |