Testament jest czynnością prawną - jak konstatuje Róża Dembska - ?o dużym znaczeniu, pozwalającą na regulowanie stosunków majątkowych post mortem". Sięgając do początków tej instytucji, badacze prawa polskiego poddają analizie bezpośrednią przyczynę pojawienia się testamentu w prawie polskim'.
Pierwotnemu prawu polskiemu pojęcie testamentu było nieznane, gdyż niedopuszczalne było dziedziczenie na podstawie testamentu jako rozporządzenia ostatniej woli spadkodawcy na wypadek śmierci. Początki i rozwój testamentu w prawie polskim sięgają średniowiecza. Pierwsze testamenty pojawiły się u schyłku XII W. Dzięki postępowi indywidualizacji własności oraz wpływowi Kościoła zaczęły pojawiać się testamenty, dziedziczenie testamentowe, rozwijające się stopniowo obok dziedziczenia beztestamentowego. Początkowo przedmiotem dyspozycji testamentowej były tylko ruchomości, z czasem również nieruchomości. Rozwój spadkobrania testamentowego, obejmujący także nieruchomości, następował pod wyraźnym wpływem Kościoła. Do schyłku XVII w. instytucja testamentu została w pełni wykształcona - jak konstatuje Dembska -?poczynając od głównych zasad, na których oparto jej założenia, do obowiązującej formy"'. W krajach Europy Zachodniej masowy rozwój testamentu sięga XIII w.