Książkę polecamy uczniom klas V technikum mechanicznego, zawód: technik mechanik, wszystkie specjalności. 
 
Omówiono w niej podstawowe prawa termodynamiki i hydrodynamiki, budowę i działanie: silników cieplnych, pomp i sprężarek; kotłów, siłowni i turbin parowych; napędów hydraulicznych i mechanizmów pneumatycznych; urządzeń chłodniczych oraz dźwignic i przenośników. Poruszono podstawowe zagadnienia z zakresu eksploatacji maszyn. 
 
Spis treści:

1. Wstęp 
1.1. Wprowadzenie 
1.2. Energia, jej znaczenie i zasoby 
1.3. Klasyfikacja maszyn 
 
2. Zarys hydromechaniki 
2.1. Określenie i podział hydromechaniki 
2.2. Właściwości cieczy 
2.3. Hydrostatyka 
2.3.1. Wprowadzenie 
2.3.2. Siły działające na ciecz w spoczynku. Ciśnienie cieczy 
2.3.3. Prawo równomiernego rozchodzenia się ciśnienia w cieczy 
2.3.4. Równowaga cieczy w polu sił ciężkości 
2.3.5. Równowaga cieczy w naczyniach połączonych 
2.3.6. Napór hydrostatyczny cieczy na ściany naczynia 
2.3.7. Wypór hydrostatyczny 
2.4. Kinematyka cieczy 
2.4.1. Podstawowe pojęcia i określenia 
2.4.2. Prędkość przepływu. Strumień objętości i strumień masy 
2.4.3. Warunki ciągłości ruchu 
2.5. Dynamika cieczy 
2.5.1. Twierdzenie Bernoulliego 
2.5.2. Moc strumienia 
2.5.3. Wypływ ustalony przez mały otwór 
2.5.4. Ruch cieczy w przewodach zamkniętych 
2.5.5. Napór hydrodynamiczny i reakcja hydrodynamiczna strumienia cieczy 
2.5.6. Łopatki reakcyjne 
2.5.7. Opory przepływu cieczy rzeczywistych i straty hydrauliczne 
2.5.8. Zjawisko kawitacji 
2.6. Przyrządy do pomiaru ciśnienia, prędkości i natężenia przepływu 
2.6.1. Przyrządy do pomiaru ciśnienia (ciśnieniomierze) 
2.6.2. Przyrządy do pomiaru prędkości przepływu 
2.6.3. Przyrządy do pomiaru natężenia przepływu 
Przykłady obliczeniowe 
 
3. Silniki wodne i zakłady hydroenergetyczne 
3.1. Klasyfikacja silników wodnych 
3.2. Kola wodne 
3.3. Silniki wodne tłokowe 
3.4. Turbiny wodne 
3.4.1. Zasada działania i rodzaje turbin wodnych 
3.4.2. Turbiny akcyjne Peltona 
3.4.3. Turbiny reakcyjne Francisa 
3.4.4. Turbiny reakcyjne śmigłowe 
3.5. Zakłady hydroenergetyczne 
3.5.1. Wprowadzenie 
3.5.2. Rodzaje zakładów hydroenergetycznych 
3.6. Bilans energetyczny zakładu wodnego 
Przykłady obliczeniowe 
 
4. Pompy 
4.1. Wprowadzenie 
4.2. Rodzaje i zastosowanie pomp 
4.3. Parametry pracy układu pompowego 
4.4. Pompy wyporowe o ruchu postępowo-zwrotnym organu roboczego 
4.4.1. Pompy tłokowe 
4.4.2. Pompy wielotłoczkowe 
4.4.3. Pompy przeponowe (membranowe) 
4.4.4. Pompy tłokowe bezkorbowe 
4.5. Pompy wyporowe o ruchu obrotowo-zwrotnym organu roboczego 
4.6. Pompy wyporowe obrotowe (rotacyjne) 
4.6.1. Zasada działania i rodzaje pomp rotacyjnych 
4.6.2. Pompy łopatkowe 
4.6.3. Pompy zębate 
4.6.4. Pompy krzywkowe 
4.6.5. Pompy śrubowe 
4.6.6. Pompy ślimakowe 
4.7. Inne rodzaje pomp wyporowych 
4.7.1. Pompy wyporowe o obiegowym ruchu organu roboczego 
4.7.2. Pompy wyporowe przewodowe 
4.8. Pompy wirowe 
4.8.1. Rodzaje i zasada działania 
4.8.2. Parametry pracy pomp wirowych 
4.8.3. Pompy wirowe krętne 
4.8.4. Pompy wirowe krążeniowe 
4.8.5. Pompy wirowe o szczególnym przeznaczeniu 
4.9. Hydroforowe instalacje pompowe 
4.10. Układy strumieniowo-pompowe 
4.11. Napędy pomp 
Przykłady obliczeniowe 
 
5. Napędy hydrauliczne 
5.1. Wprowadzenie 
5.1.1. Podstawowe elementy napędu hydraulicznego 
5.1.2. Zasada działania i właściwości napędów hydrostatycznych 
5.1.3. Właściwości i zastosowania napędów hydraulicznych oraz sterowania hydraulicznego 
5.1.4. Ciecze robocze 
5.2. Elementy przetwarzające energię w napędach hydrostatycznych 
5.2.1. Hydrauliczne pompy wyporowe 
5.2.2. Silniki wyporowe 
5.2.3. Siłowniki 
5.3. Elementy sterujące napędów hydraulicznych 
5.4. Osprzęt pomocniczy w napędach hydraulicznych 
5.4.1. Wprowadzenie 
5.4.2. Filtry 
5.4.3. Akumulatory hydrauliczne 
5.4.4. Zbiorniki, chłodnice, przewody, złącza i uszczelnienia 
5.5. Układy napędów hydrostatycznych 
5.5.1. Sterowanie napędów hydrostatycznych 
5.5.2. Układy połączeń w napędach hydrostatycznych 
5.5.3. Przykłady napędów hydrostatycznych 
5.6. Napędy hydrokinetyczne 
5.6.1. Wprowadzenie 
5.6.2. Sprzęgła hydrokinetyczne 
5.6.3. Przekładnie hydrokinetyczne 
5.6.4. Praca sprzęgieł i przekładni hydrokinetycznych w układach napędowych 
5.7. Sterowanie elektrohydrauliczne 
Przykłady obliczeniowe 
 
6. Właściwości gazów i par 
6.1. Pojęcia podstawowe 
6.1.1. Wprowadzenie 
6.1.2. Czynnik termodynamiczny i parametry jego stanu 
6.1.3. Praca i ciepło 
6.1.4. Energia wewnętrzna 
6.1.5. Entalpia 
6.2. Właściwości gazów 
6.2.1. Podstawowe prawa gazów doskonałych 
6.2.2. Równanie stanu gazu doskonałego 
6.2.3. Mieszaniny gazu doskonałego i gazu rzeczywistego 
6.2.4. Pojęcia gazu doskonałego, półdoskonałego i rzeczywistego 
6.3. Pierwsza zasada termodynamiki 
6.3.1. Równanie pierwszej zasady termodynamiki 
6.3.2. Praca absolutna 
6.3.3. Praca techniczna 
6.3.4. Entropia 
6.3.5. Wykres ciepła 
6.4. Charakterystyczne przemiany gazów doskonałych 
6.4.1. Wprowadzenie 
6.4.2. Przemiana izochoryczna 
6.4.3. Przemiana izobaryczna 
6.4.4. Przemiana izotermiczna 
6.4.5. Przemiana adiabatyczna 
6.4.6. Przemiana politropowa 
6.5. Druga zasada termodynamiki 
6.5.1. Przemiany i obiegi termodynamiczne odwracalne i nieodwracalne 
6.5.2. Silniki odwracalne i nieodwracalne 
6.5.3. Obieg Carnota 
6.5.4. Druga zasada termodynamiki 
6.6. Para wodna i jej przemiany 
6.6.1. Proces tworzenia się pary wodnej i jej właściwości 
6.6.2. Wykresy pary wodnej 
6.6.3. Przemiany termodynamiczne pary wodnej 
Przykłady obliczeniowe 
 
7. Spalanie 
7.1. Paliwa 
7.1.1. Wprowadzenie 
7.1.2. Klasyfikacja paliw 
7.1.3. Skład chemiczny paliwa 
7.1.4. Ciepło spalania i wartość opalowa 
7.1.5. Rodzaje paliw 
7.2. Teoria spalania 
7.2.1. Pojęcie spalania 
7.2.2. Rodzaje spalania 
7.2.3. Reakcje chemiczne spalania 
7.2.4. Zapotrzebowanie powietrza do spalania 
7.2.5. Współczynnik nadmiaru powietrza 
7.2.6. Skład mieszanki palnej 
7.2.7. Temperatura zapłonu i samozapłonu 
7.2.8. Temperatura spalania 
7.2.9. Ilość i skład spalin 
7.2.10. Straty spalania 
7.2.11. Kontrola spalania. Analizatory spalin 
Przykłady obliczeniowe 
 
8. Zasady wymiany ciepła 
8.1. Typowe przypadki wymiany ciepła 
8.2. Przewodzenie ciepła 
8.2.1. Wprowadzenie 
8.2.2. Przewodzenie ciepła przez płaską ściankę jedno- i wielowarstwową 
8.3. Unoszenie ciepła 
8.4. Przejmowanie ciepła 
8.5. Przenikanie ciepła 
8.6. Promieniowanie cieplne 
8.7. Wymienniki ciepła 
8.8. Materiały izolacyjne 
Przykłady obliczeniowe 
 
9. Kotły parowe 
9.1. Podstawowe wiadomości o urządzeniach kotłowych 
9.2. Podstawowe parametry techniczne kotła 
9.3. Paliwa i paleniska kotłowe 
9.3.1. Paliwa kotłowe 
9.3.2. Rodzaje palenisk 
9.3.3. Parametry techniczne palenisk 
9.3.4. Paleniska warstwowe 
9.3.5. Paleniska komorowe 
9.4. Bilans cieplny i sprawność kotła 
9.5. Typy kotłów i przykłady ich konstrukcji 
9.6. Zasady eksploatacji kotłów 
Przykłady obliczeniowe 
 
10. Siłownie i turbiny parowe 
10.1. Podstawowe wiadomości o parowej siłowni cieplnej 
10.2. Sprawność i typy siłowni parowych 
10.3. Podstawowe wiadomości o turbinie parowej 
10.4. Proces cieplny w jednym stopniu turbiny i w turbinie wielostopniowej 
10.4.1. Stopień turbiny 
10.4.2. Sprawność i moc turbiny wielostopniowej 
10.5. Przykładowe konstrukcje turbin 
10.6. Podstawowe wiadomości o elektrowni jądrowej 
Przykład obliczeniowy 
 
11. Silniki spalinowe 
11.1. Ogólna charakterystyka silników spalinowych i ich klasyfikacja 
11.1.1. Podział silników cieplnych 
11.1.2. Rodzaje i zastosowania silników spalinowych 
11.2. Rodzaje tłokowych silników spalinowych, ich charakterystyka oraz zastosowania 
11.3. Zasady działania tłokowych silników spalinowych 
11.3.1. Podstawowe pojęcia i określenia 
11.3.2. Zasada działania silnika czterosuwowego 
11.3.3. Zasada działania silnika dwusuwowego 
11.4. Obiegi teoretyczne i rzeczywiste tłokowych silników spalinowych 
11.4.1. Obiegi teoretyczne silników spalinowych 
11.4.2. Obiegi porównawcze silników spalinowych 
11.4.3. Obiegi rzeczywiste tłokowych silników spalinowych 
11.5. Parametry pracy silników spalinowych 
11.5.1. Wprowadzenie 
11.5.2. Średnie ciśnienie indykowane i użyteczne 
11.5.3. Moc silnika 
11.5.4. Prędkość obrotowa silnika 
11.5.5. Moment obrotowy 
11.5.6. Sprawność silnika 
11.5.7. Zużycie paliwa 
11.5.8. Wskaźniki porównawcze silnika 
11.5.9. Bilans cieplny silnika 
11.6. Charakterystyki silników spalinowych 
11.6.1. Wprowadzenie 
11.6.2. Charakterystyki prędkościowe 
11.6.3. Charakterystyki obciążeniowe 
11.6.4. Charakterystyki regulacyjne 
11.6.5. Charakterystyka ogólna (warstwicowa) 
11.7. Spalanie w silnikach 
11.7.1. Spalanie w silnikach ZI 
11.7.2. Spalanie w silnikach ZS 
11.8. Doładowanie silników 
11.9. Typowe rozwiązania konstrukcyjne tłokowych silników spalinowych 
11.9.1. Układ korbowy 
11.9.2. Mechanizm rozrządu 
11.9.3. Kadłuby i głowice 
11.9.4. Olejenie silnika 
11.9.5. Chłodzenie silników 
11.9.6. Układy zasilania silników 
11.9.7. Układ zapłonowy 
11.9.8. Układ rozruchowy 
11.10. Silniki gazowe 
11.11. Silniki wielopaliwowe 
11.12. Silniki z tłokami wirującymi (silnik Wankla) 
11.13. Silniki turbospalinowe 
11.14. Odrzutowe silniki przelotowe 
11.15. Silniki rakietowe 
Przykłady obliczeniowe 
 
12. Sprężarki 
12.1. Klasyfikacja i zastosowania sprężarek 
12.2. Sprężarki tłokowe 
12.2.1. Budowa i zasada działania 
12.2.2. Wykres indykatorowy sprężarki 
12.2.3. Praca, moc i stopień sprężania 
12.2.4. Sprężarki tłokowe wielostopniowe 
12.2.5. Podstawowe parametry techniczne sprężarek tłokowych 
12.2.6. Rozwiązania konstrukcyjne sprężarek tłokowych 
12.3. Sprężarki rotacyjne 
12.3.1. Zasada działania 
12.3.2. Typowe rozwiązania konstrukcyjne 
12.4. Sprężarki wirowe (przepływowe) 
12.4.1. Podział i zasada działania 
12.4.2. Typowe rozwiązania konstrukcyjne 
12.5. Wentylatory i dmuchawy 
12.5.1. Klasyfikacja 
12.5.2. Wentylatory osiowe 
12.5.3. Wentylatory promieniowe (odśrodkowe) 
12.5.4. Parametry techniczne 
12.5.5. Zasada doboru wentylatorów 
12.6. Pompy próżniowe 
12.6.1. Wprowadzenie 
12.6.2. Przykłady typowych pomp próżniowych 
Przykłady obliczeniowe 
 
13. Urządzenia chłodnicze 
13.1. Wprowadzenie 
13.2. Urządzenia sprężarkowe jednostopniowe 
13.3. Czynniki chłodnicze. Chłodziwa. Oleje 
13.4. Urządzenia sprężarkowe wielostopniowe i kaskadowe 
13.5. Sprężarki chłodnicze 
13.6. Aparatura chłodnicza 
13.6.1. Podział aparatów 
13.6.2. Skraplacze 
13.6.3. Parowniki (chłodnice) 
13.6.4. Aparatura pomocnicza 
13.7. Automatyka chłodnicza 
13.8. Absorpcyjne urządzenia chłodnicze 
 
14. Mechanizmy pneumatyczne 
14.1. Wprowadzenie 
14.1.1. Napęd pneumatyczny i pneumohydrauliczny 
14.1.2. Sterowanie pneumatyczne 
14.1.3. Klasyfikacja urządzeń pneumatycznych 
14.1.4. Właściwości czynnika roboczego stosowanego w układach pneumatycznych 
14.2. Urządzenia przetwarzające energie sprężonego powietrza na pracę mechaniczną 
14.2.1. Silniki pneumatyczne o ruchu obrotowym 
14.2.2. Silniki pneumatyczne wahadłowe i krokowe 
14.2.3. Silniki pneumatyczne o ruchu postępowo-zwrotnym (siłowniki) 
14.3. Urządzenia sterujące energią sprężonego powietrza w układach pneumatycznych 
14.3.1. Zawory rozdzielające 
14.3.2. Zawory zwrotne i zawory szybkiego spustu 
14.3.3. Zawory dławiące 
14.3.4. Zawory redukcyjne i bezpieczeństwa 
14.4. Urządzenia do przewodzenia i gromadzenia czynnika w układach 
14.4.1. Przewody pneumatyczne 
14.4.2. Złącza i przyłącza 
14.5. Urządzenia pneumatyczne uderzeniowe 
14.6. Pneumatyczne urządzenia amortyzacyjne 
14.7. Napędy pneumohydrauliczne 
14.8. Zastosowanie mechanizmów pneumatycznych w różnych dziedzinach techniki 
Przykłady obliczeniowe 
 
15. Dźwignice i przenośniki 
15.1. Wprowadzenie 
15.2. Dźwignice 
15.2.1. Wiadomości ogólne (zespoły składowe) 
15.2.2. Elementy (części) dźwignic 
15.2.3. Zespoły typowych mechanizmów dźwignic 
15.2.4. Pomocniczy osprzęt dźwignic hakowych 
15.2.5. Chwytaki i chwytniki elektromagnetyczne 
15.2.6. Mechanizmy dźwignic 
15.2.7. Cięgniki 
15.2.8. Suwnice 
15.2.9. Żurawie 
15.2.10. Dźwigniki 
15.2.11. Konstrukcje (ustroje) nośne dźwignic 
15.3. Przenośniki 
15.3.1. Wprowadzenie 
15.3.2. Przenośniki cięgnowe 
15.3.3. Przenośniki bezcięgnowe 
15.4. Automatyzacja transportu wewnętrznego 
15.5. Zasady bhp obowiązujące przy obsłudze dźwignic i przenośników 
15.6. Dozór techniczny 
 
Literatura