Podstawy chemii autorstwa Ireny Baryckiej i Krzysztofa Skudlarskiego to kolejne, piąte w Oficynie Wydawniczej Politechniki Wrocławskiej wydanie podręcznika, który cieszy się wielką popularnością wśród czytelników. Jego łączny nakład przekroczył już 25 000 egzemplarzy. Książkę napisano z myślą o studentach kierunków, na których chemia nie jest głównym przedmiotem nauczania, ale z powodzeniem mogą z niej korzystać studenci wydziałów chemicznych oraz zainteresowani chemią uczniowie szkół średnich bez konieczności odwoływania się do wcześniej nabytej wiedzy chemicznej. Autorzy podręcznika, wykorzystując swoje długoletnie doświadczenie w nauczaniu chemii na różnych wydziałach Politechniki Wrocławskiej, w sposób jasny i przystępny przekazują czytelnikom podstawowe wiadomości z dziedziny chemii, uzupełnione licznymi przykładami i ilustracjami. W obecnym wydaniu, starannie poprawionym i uzupełnionym, uwzględniono również najnowsze, najbardziej interesujące kierunki rozwoju chemii. 
 
Spis treści:

Wstęp 
 
1. Budowa materii 
1.1. Pojęcia podstawowe 
1.1.1. Wybrane jednostki skali atomowej 
1.1.2. Podstawowe definicje 
1.1.3. Cząstki elementarne 
1.2. Budowa atomu 
1.2.1. Jądro atomowe 
1.2.2. Elektronowa struktura atomów 
1.2.2.1. Liczby kwantowe 
1.2.2.2. Zapis elektronowej struktury atomu 
1.2.2.3. Kształty przestrzeni orbitalnych 
Pytania i zadania 
 
2. Pierwiastki chemiczne 
2.1. Powstawanie pierwiastków 
2.2. Występowanie pierwiastków 
2.2.1. Występowanie pierwiastków we Wszechświecie 
2.2.2. Występowanie pierwiastków na Ziemi 
2.3. Kolejność odkrywania pierwiastków 
2.4. Układ okresowy pierwiastków 
2.4.1. Nomenklatura pierwiastków o liczbach porządkowych większych od 109 
2.4.2. Zasada uporządkowania pierwiastków w układzie okresowym 
2.4.3. Układ okresowy a konfiguracja elektronowa atomów 
2.4.4. Zapis struktury elektronowej atomów 
2.4.5. Okresowość niektórych właściwości pierwiastków chemicznych 
2.4.5. 1. Okresowość energii jonizacji 
2.4.5.2. Okresowość powinowactwa elektronowego 
2.4.5.3. Okresowość elektroujemności 
2.4.5.4. Okresowość wymiarów atomów 
2.4.5.5. Okresowość wartościowości 
2.4.6. Okresowość właściwości chemicznych pierwiastków 
2.5. Dostępność pierwiastków 
Pytania i zadania 
 
3. Wiązania chemiczne 
3.1. Wiązanie kowalencyjne 
3.1.1. Teoria wiązań walencyjnych 
3.1.1.1. Hybrydyzacja orbitali 
3.1.1.2. Polaryzacja wiązań i momenty dipolowe cząsteczek 
3.1.1.3. Wiązanie koordynacyjne 
3.1.2. Podstawy teorii orbitali molekularnych 
3.2. Wiązanie jonowe 
3.2.1. Energia sieci krystalicznej kryształów jonowych 
3.3. Wiązanie metaliczne 
3.3.1. Pasmowy model ciała stałego 
3.4. Oddziaływania międzycząsteczkowe 
3.5. Wiązanie wodorowe 
Pytania i zadania 
 
4. Struktura ciała stałego 
4.1. Elementy krystalografii 
4.1.1. Sieci przestrzenne, symetria, grupy przestrzenne 
4.1.2. Wskaźnikowanie płaszczyzn i kierunków krystalograficznych 
4.2. Krystalochemia 
4.2.1. Wiązanie chemiczne w kryształach 
4.2.1.1. Kryształy molekularne 
4.2.1.2. Kryształy kowalencyjne 
4.2.1.3. Kryształy jonowe 
4.2.1.4. Struktura metali i stopów metalicznych 
4.3. Klasyfikacja stechiometryczna struktur krystalicznych 
4.3.1 Ważniejsze typy struktur pierwiastków chemicznych 
4.3.2. Ważniejsze typy struktur związków chemicznych 
4.4. Defekty struktur krystalicznych 
4.4.1. Defekty punktowe 
4.4.2. Defekty liniowe, dyslokacje i defekty powierzchniowe 
4.4.3. Defekty równowagowe 
Pytania i zadania 
 
5. Przemiany i równowagi fazowe 
5.1. Układy jednoskładnikowe 
5.2. Układy dwuskładnikowe 
5.2.1. Równowagi fazy stałej z fazą ciekłą w układach dwuskładnikowych 
5.2.1.1. Układ bez wzajemnej mieszalności 
5.2.1.2. Układ z mieszaniną eutektyczną 
5.2.1.3. Układ ze związkiem topiącym się kongruentnie (bez rozkładu) 
5.2.1.4. Układ ze związkiem topiącym się niekongruentnie (z rozkładem) 
5.2.1.5. Układy o nieograniczonej mieszalności w fazie stałej i w fazie ciekłej 
5.2.2. Ciekłe układy dwuskładnikowe o ograniczonej mieszalności 
5.2.3. Równowaga ciecz-para 
5.2.4. Prężność pary wodnej nad hydratami i zeolitami 
5.3. Układy trójskładnikowe 
Pytania i zadania 
 
6. Reakcje chemiczne 
6.1. Typy reakcji chemicznych 
6.1.1. Reakcje syntezy, analizy i wymiany 
6.1.2. Reakcje egzotermiczne i endotermiczne 
6.1.3. Reakcje homogeniczne i heterogeniczne 
6.1.4. Reakcje z przeniesieniem i bez przeniesienia elektronów między reagentami 
6.1.5. Reakcje jonowe, cząsteczkowe i rodnikowe 
6.1.6.. Reakcje odwracalne i nieodwracalne 
6.2. Kinetyka reakcji chemicznych 
6.2.1. Teoria zderzeń aktywnych 
6.2.2. Wpływ temperatury na szybkość reakcji 
6.2.3. Kataliza w reakcjach homogenicznych 
6.2.4. Reakcje heterogeniczne 
6.2.5. Kataliza heterogeniczna 
6.3. Równowaga chemiczna 
6.3.1. Wpływ ciśnienia na stan równowagi 
6.3.2. Wpływ stężeń substratów na równowagę chemiczną 
6.3.3. Wpływ temperatury na stan równowagi 
6.3.4. Zasada Le Chateliera i Brauna - reguła przekory 
Pytania i zadania 
 
7. Roztwory 
7.1. Proces rozpuszczania 
7.2. Stężenia roztworów 
7.3. Wrzenie i krzepnięcie roztworów 
7.3.1. Prężność pary nad roztworem 
7.3.2. Temperatura wrzenia i krzepnięcia roztworów 
7.4. Dysocjacja elektrolityczna i równowagi jonowe w roztworach 
7.4.1. Teoria jonowa Arrheniusa 
7.4.2. Moc elektrolitów 
7.4.3. Dysocjacja elektrolityczna wody i odczyn roztworów wodnych 
7.4.4. Hydroliza 
7.4.5. Aktywność jonów w roztworach mocnych elektrolitów 
7.4.6. Rozpuszczalność i iloczyn rozpuszczalności 
7.4.7. Inne teorie kwasów i zasad 
7.4.7.1. Teoria hydronowa Brönsteda i Lawry'ego 
7.4.7.2. Teoria rozpuszczalnikowa Germanna i Cady'ego 
7.4.7.3. Pozostałe teorie kwasów i zasad 
7.5. Związki kompleksowe 
7.6. Roztwory koloidalne 
7.6.1. Otrzymywanie roztworów koloidalnych 
7.6.2. Budowa cząstek koloidalnych 
7.6.3. Właściwości roztworów koloidalnych 
Pytania i zadania 
 
8. Termodynamika chemiczna 
8.1. Podstawowe funkcje termodynamiczne 
8.2. Zasady termodynamiki 
8.3. Obliczanie zmian funkcji termodynamicznych 
8.3.1. Zmiany energii wewnętrznej 
8.3.2. Zmiany entalpii w procesach fizycznych i w reakcjach chemicznych 
8.3.3. Zmiany entropii w procesach fizycznych i w reakcjach chemicznych 
8.3.3.1. Zmiany entropii w procesach ogrzewania 
8.3.3.2. Zmiany entropii w reakcjach chemicznych 
8.3.4. Zmiany entalpii swobodnej w wyniku procesów fizycznych i reakcji chemicznych 
8.3.4.1. Zmiany entalpii swobodnej w wyniku reakcji chemicznych 
8.3.4.2. Entalpia swobodna jako kryterium kierunku przebiegu reakcji chemicznych i procesów fizycznych 
8.4. Interpretacja równowag fazowych 
Pytania i zadania 
 
9. Elektrochemia 
9.1. Ogniwa galwaniczne 
9.1.1. Typy elektrod stosowanych w ogniwach 
9.1.2. Potencjały półogniw 
9.1.3. Siła elektromotoryczna ogniwa galwanicznego 
9.1.4. Termodynamika ogniw galwanicznych 
9.2. Chemiczne źródła energii elektrycznej 
9.2.1. Suche ogniwo 
9.2.2. Akumulator ołowiany 
9.2.3. Przegląd i charakterystyka ogniw 
9.2.4. Ogniwa paliwowe 
9.3. Elektroliza 
9.4. Korozja 
9.4.1. Korozja elektrochemiczna 
9.4.1.1. Ogniwa stykowe 
9.4.1.2. Stężeniowe ogniwa tlenowe 
9.4.1.3. Inne ogniwa korozyjne 
9.4.2. Wpływ czynników zewnętrznych na szybkość korozji 
9.4.3. Ochrona przed korozją 
9.4.3.1. Zapobieganie powstawaniu ogniw korozyjnych 
9.4.3.2. Powłoki ochronne 
9.4.3.3. Ochrona elektrochemiczna 
9.4.3.4. Ochrona za pomocą inhibitorów 
Pytania i zadania 
 
10. Pierwiastki s-elektronowe i p-elektronowe 
10.1. Pierwiastki bloku s 
10.1.1. Wodór i litowce, grupa 1 
10.1.1.1. Wodór 
10.1.1.2. Litowce 
10.1.2. Berylowce, grupa 2 
10.2. Pierwiastki bloku p 
10.2.1. Borowce, grupa 13 
10.2.2. Węglowce, grupa 14 
10.2.2.1. Węgiel 
10.2.2.2. Fullereny 
10.2.2.3. Krzem i german 
10.2.2.4. Pierwiastki i związki półprzewodnikowe 
10.2.2.5. Cyna i ołów 
10.2.3. Azotowce, grupa 15 
10.2.4. Tlenowce, grupa 16 
10.2.5. Fluorowce, grupa 17 
10.2.6. Helowce, grupa 18 
Pytania i zadania 
 
11. Pierwiastki d-elektronowe i f-elektronowe 
11.1. Ogólna charakterystyka pierwiastków d-elektronowych 
11.1.1. Stopnie utlenienia 
11.1.2. Charakterystyka związków na poszczególnych stopniach utlenienia 
11.1.3. Barwa związków 
11.1.4. Gęstość 
11.1.5. Temperatura topnienia i wrzenia 
11.1.6. Właściwości magnetyczne 
11.2. Skandowce, lantanowce i aktynowce, grupa 3 
11.2.1. Skandowce i lantanowce 
11.2.1.1. Nadprzewodniki wysokotemperaturowe 
11.2.2. Aktynowce 
11.2.3. Pierwiastki cięższe od aktynowców 
11.3. Tytanowce, grupa 4 
11.4. Wanadowce, grupa 5 
11.5. Chromowce, grupa 6 
11.5.1. Chrom 
11.5.2. Molibden i wolfram 
11.5.3. Technologia otrzymywania wolframu 
11.6. Manganowce, grupa 7 
11.7. Żelazowce, grupa 8 
11.7.1. Żelazo 
11.7.2. Ruten i osm 
11.8. Kobaltowce, grupa 9 
11.8.1. Kobalt 
11.8.2. Rod i iryd 
11.9. Niklowce, grupa 10 
11.9.1. Nikiel 
11.9.2. Pallad i platyna 
11.10. Miedziowce, grupa 11 
11.10.1. Miedź 
11.10.2. Srebro 
11.10.3. Złoto 
11.11. Cynkowce, grupa 12 
11.12. Znaczenie biologiczne pierwiastków d-elektronowych 
Pytania i zadania 
 
12. Wybrane zagadnienia chemii organicznej 
12.1. Natura związków organicznych, ich budowa i reakcje chemiczne 
12.1.1. Nomenklatura związków organicznych 
12.1.2. Izomeria 
12.1.3. Typy reakcji związków organicznych 
12.2. Przegląd ważniejszych grup związków organicznych 
12.2.1. Alkany 
12.2.2. Alkeny i alkiny 
12.2.3. Alkohole 
12.2.4. Etery 
12.2.5. Aldehydy i ketony 
12.2.6. Kwasy organiczne i ich pochodne 
12.2.6.1. Aminokwasy 
12.2.7. Aminy 
12.2.8. Węglowodory aromatyczne i ich pochodne 
12.2.9. Związki metaloorganiczne 
12.3. Wielkocząsteczkowe związki organiczne - polimery 
12.3.1. Poliaddycja 
12.3.1.1. Stereochemia poliaddycji 
12.3.2. Polikondensacja 
12.3.3. Budowa polimerów 
12.3.4. Właściwości elektryczne polimerów 
12.3.5. Ważniejsze tworzywa sztuczne stosowane w technice 
12.4. Kierunki rozwoju chemii organicznej 
Pytania i zadania 
 
Aneks 
Literatura uzupełniająca 
Skorowidz